MENOPOZ HAKKINDA MERAK ETTİKLERİNİZ
1. MENOPOZ VE DÖNEMLERİ
Menopoz, her kadının başına gelebilecek olan doğal biyolojik bir süreçtir. Bir kadının artık adet dönemlerinin gerçekleşmediği durumdur. Bu aşamada, yumurtalıklar, yumurta salmayı ve östrojenlerin çoğunu üretmeyi bırakmıştır. Menopoz tanısı, bir kadının art arda 12 ay boyunca adet görmemesi durumunda teşhis edilir. Genellikle 40’lı veya 50’li yaşlarda meydana gelir.
Görsel 1. Yaşa Göre Östrojen Seviyeleri
Premenopoz;
Menopoz öncesi bir dönemdir. Perimenopoz veya menopoz semptomlarınızın (belirtilerinizin) olmadığı zaman dilimidir.
Perimenopoz;
“Menopoz civarında” anlamına gelir ve vücudunuzun menopoza doğal geçiş yaptığı ve üreme yıllarının sonunu işaret ettiği süreyi ifade eder. Perimenopoz, menopoz geçişi olarak da adlandırılır, bu dönem, yumurtalıkların kademeli olarak daha az östrojen ürettiği menopozdan sekiz ila on yıl önce başlayabilir. Genellikle bir kadının 40’lı yaşlarında başlar, ancak 30’lu yaşlarda da başlayabilir.
Perimenopoz, yumurtalıkların yumurta salmayı bıraktığı olan menopoz dönemine kadar sürer. Perimenopozun son bir ila iki yılında östrojendeki düşüş iyice hızlanır. Bu aşamada, birçok kadın menopoz semptomları yaşayabilir. Kadınlar bu süre zarfında hala adet döngüsüne sahiptir ve hamile kalabilirler. 12 ardışık ay adet görmeden geçtikten sonra, resmi olarak menopoza girersiniz ve böylelikle perimenopoz dönemi son bulur.
Postmenopoz;
Bir kadının bir yıl boyunca “menopozdan sonra hayatının geri kalanında” kanamasının olmadığı süreye verilen dönemdir. Bu aşamada, sıcak basması gibi menopoz semptomları birçok kadın için hafifleyebilir. Bununla birlikte, bazı kadınlar menopoz geçişinden sonra on yıl veya daha uzun süre menopoz semptomlarını yaşamaya devam edebilir.
Görsel 2. Menopoz Dönemleri
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/menopause/symptoms-causes/syc-20353397 https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/perimenopause/symptoms-causes/syc-20354666 https://www.healthline.com/health/menopause/difference-perimenopause#premenopause-vs-perimenopause https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15224-menopause-perimenopause-and-postmenopause
2. ERKEN MENOPOZ
Menopoz, 45 ile 55 yaşları arasında ortaya çıktığında “doğal” olarak kabul edilir ve yaşlanmanın normal bir parçası olarak görülür. Ancak, bazı kadınlar ya cerrahi bir müdahale (yumurtalıkların alınması gibi) ya da yumurtalıklarının zarar görmesi (kemoterapi gibi nedenlerle) sonucunda erken menopoz yaşayabilir. Nedeni ne olursa olsun 45 yaşından önce ortaya çıkan menopoza erken menopoz denir.
3. GEÇ MENOPOZ (İYİ BİR ŞEY MİDİR?)
Geç menopoz, 55 yaşından sonra herhangi bir zaman diliminde meydana gelen menopoz olarak kabul edilir. Bir kadın adet görmeye başladığı zamana bağlı olarak en az 40 yıldır östrojen üretir. Bir kişinin üreme yıllarında başlayıp menopoza girmesini etkileyen faktörler biraz kalıtımla, bazen de çevresel faktörlerle ilgili olabilir. Örneğin, sigara içenler menopoza erken başlama eğilimindedirler.
Östrojenin kemiklerimiz ve kalbimiz üzerinde koruyucu etkileri olduğunu biliyoruz. Yakın zamanda yapılan iki büyük ölçekli çalışma, menopoza geç giren ve dolayısıyla östrojene daha uzun süre maruz kalan kadınların, felç veya kalp krizi gibi daha az kardiyovasküler sorunlara sahip olma eğiliminde olduğunu doğrulamaktadır. Daha fazla üreme yılı olan kadınlar da osteoporoz için daha düşük risk altındadır ve daha az osteoporoz riskine sahiptir. Östrojen cildi pürüzsüz ve esnek tuttuğundan, geç menopoz cildinizi pürüzsüz ve vajinanızı yağlı tutma eğilimindedir.
Görsel 3. Geç Menopoz
Yani geç menopoz “GENEL OLARAK İYİ BİR ŞEYDİR” 55 yaşında hala adet görüyorsanız, esnek cildinizin ve sağlıklı kalbinizin tadını çıkarırken lütfen düzenli jinekolojik muayeneler ve taramalar ile kontrollerinize titizlikle devam etmeyi ihmal etmeyin.
https://middlesexmd.com/blogs/drbarb/late-menopause-overall-a-good-thing
4. MENOPOZ SEMPTOMLARI NELERDİR?
Perimenopoz sırasında vücuttaki seviyesi azalmaya başlayan ilk hormon progesterondur, bunu östrojen ve diğer hormonlar takip eder. Bu değişim; adet gecikmesi, PMS (Adet öncesi gerginlik sendromu), ani kanama, çarpıntı, migren, sıcak basması, vajinal kuruluk, uykusuzluk ve anksiyete gibi menopozun habercisi olan semptomlara neden olacaktır. Perimenopoz sırasında, bazılarınız vücudunuzun artık size ait olmadığını, bir şeylerin ciddi şekilde yanlış gittiğini hissedebilir ancak bu süreç sadece doğal olarak hormonal dengenizin bozulmasıdır.
Görsel 4. Östrojen Hormonu
Menopoz Semptomlarını sıralayacak olursak;
· Sıcak basmaları (vücuda yayılan ani bir sıcaklık hissi),
· Gece terlemeleri ve/veya soğuk algınlığı,
· Vajinal kuruluk; seks sırasında rahatsızlık,
· Meme dolgunluğu kaybı,
· İdrar aciliyeti (daha sık idrara çıkma ihtiyacı),
· Uyuma güçlüğü (uykusuzluk),
· Duygusal değişiklikler (sinirlilik, ruh hali değişimleri, hafif depresyon),
· Kuru cilt, kuru gözler veya ağız kuruluğu.
Hâlâ menopoz geçişinde (perimenopoz) olan kadınlar da şunları yaşayabilir:
· Göğüslerde hassasiyet,
· Premenstrüel sendromun (PMS) kötüleşmesi,
· Düzensiz adet dönemleri,
· Normalden daha ağır veya daha hafif olan adet dönemleri.
Bazı kadınlar şunları da yaşayabilir:
· Kalp aritmileri/Çarpıntı,
· Baş ağrısı,
· Eklem ve kas ağrıları,
· Libidodaki değişiklikler (seks isteğindeki değişiklikler),
· Konsantrasyon zorluğu, hafıza kaybı (genellikle geçici),
· Kilo alımı,
· Saç dökülmesi veya saçların incelmesi.
Görsel 5. Menopoz Evrelerine Göre Östrojen Seviyeleri
Bu semptomlar, yumurtalıkların daha az östrojen ürettiğinin bir işareti veya hormon seviyelerinde artan dalgalanma (iniş ve çıkışlar) işareti olabilir. Tüm kadınlar bu semptomların hepsini yaşamaz. Bununla birlikte, kalp atışı bozuklukları, idrar ihtiyacındaki değişiklikler, baş ağrıları veya diğer yeni tıbbi problemlerden etkilenen kadınlar, bu semptomların başka bir nedeni olmadığından emin olmak için bir doktora görünmelidir.
Menopoz semptomları genellikle zamanla düzelir, ancak bazı değişiklikler uzun süreli olabilir. Düşük östrojen ve düşük progesteron üretimi aşağıdaki riskleri arttırabilir:
· Osteoporoz (kemiklerin zayıflaması),
· Kalp hastalığı,
· Kilo almak,
· Kas kütlesi kaybı,
· Vajinal kuruluk,
· Vajina ve idrar yolunda doku kaybı (ürinogenital atrofi)
Düşen östrojen ve progesteron seviyeleri bu değişikliklerin bazılarını tetikleyebilir, ancak yaşlanma da bu risklerde rol oynayabilir.
Görsel 6. Menopoz Belirtileri
“https://kadininhayali.com/menopoz-belirtileri-nelerdir/”
https://www.mindbodygreen.com/articles/blood-sugar-and-perimenopause https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15224-menopause-perimenopause-and-postmenopause https://www.medicalnewstoday.com/articles/318660#treating-the-symptoms
5. MENOPOZ SIRASINDA GÖZ ARDI EDİLMEMESİ GEREKEN 6 DURUM
5.1. MENOPOZ SIRASINDA PELVİK AĞRI (KARNIN EN ALT KISMINDA AĞRI)
Menstrual kramplar menopoz ile birlikte son bulmalıdır. 12 aydan uzun süredir adet görmediyseniz ve hala kramp durumları yaşıyorsanız, jinekoloğunuzla konuşmalısınız. Endometriozis veya fibroid tümörler menopozdan sonra pelvik ağrıya neden olabilir, ancak bu tümörler daha tipik olarak genç kadınlarda bulunur. Kramp, doktorunuzun yardımcı olabileceği gastrointestinal sorunlardan da kaynaklanabilir. Bazı durumlarda; pelvik ağrı, yaşlı kadınlarda daha sık görülen rahim kanseri belirtisi olabilir. Bu durumda genellikle şişkinlik, kanama veya yorgunluk gibi diğer semptomlar krampa eşlik eder.
Görsel 7. Pelvik Ağrı
5.2. YIKICI SICAK BASMALARI VE TERLEMELERİ
Araştırmacılar, ateş basmalarına neyin neden olduğunu bilmiyorlar, ancak beyindeki vücut ısısını düzenleyen bölgedeki değişikliklerin sonucu olabileceğini düşünüyorlar. Bu durumun sıklığı ve yoğunluğu kadından kadına değişebilir. Sıcak basmaları günlük hayatı zorlaştırıyorsa, sağlık uzmanınıza danışmanız gerekir.
Görsel 8. Yıkıcı Sıcak Basmaları ve Terlemeleri
Hormon replasman tedavisi (Menopoz dönemimde azalan hormonları yerine koyma tedavisi) buna yardımcı olabilir, ancak bu ilaçların kullanımı ile birlikte kalp krizi veya meme kanseri de dâhil olmak üzere artan sağlık risklerinin göz ardı edilmemesi gerekir. Bazı antidepresanlar, yüksek tansiyon ilaçları ve gabapentin de tedavi için ilaç seçenekleridir. S-equol adlı bir takviye bu duruma yardımcı olabilir, ancak ailenizde meme kanseri öyküsü varsa doktorunuza danışmadan kesinlikle kullanmayın.
5.3. MENOPOZDAN SONRA AĞRILI İLİŞKİ
Menopozdan sonra vajinal dokular daha az elastik hale gelir. Seks sırasında, başlangıçta keskin veya yakıcı bir ağrı hissedebilir, ardından daha derin bir ağrı hissedebilirsiniz. Seyrek seks bu sıkıntılı durumunuzu arttırabilir.
Görsel 9. Menopoz Sonrası Ağrılı İlişkiler
Reçetesiz vajinal kayganlaştırıcılar gerektiği kadar kullanılabilir veya birkaç günde bir kullandığınız vajinal nemlendiricileri tekrar edebilirsiniz. Bu uygulamalar sizin için yeterli değilse, jinekoloğunuza krem, tablet veya halka şeklinde verilen vajinal östrojen tedavisini sorabilirsiniz. Bu soruna yardımcı olabilen ancak sıcak basmalarına neden olabilen ve felç, kan pıhtılaşması ve rahim kanseri riskini arttıran oral yani ağızdan alabileceğiniz reçeteli ilaçlar da vardır. Fakat bu ilaçların yan etki risklerine mutlaka dikkat edilmelidir.
5.4. MENOPOZDAN SONRA VAJİNAL KANAMA
Menopoz sonrası vajinal kanamanın birçok nedeni vardır. Menopozdan sonra incelen ve daha kırılgan hale gelen vajinal veya rahim dokusundaki yırtıklardan dolayı kanama olabilir veya rahim tümörlerinden de kaynaklı kanamalar meydana gelebilir. Enfeksiyonlar, hormon tedavisi ve tamoksifen gibi ilaçlar veya endometriozis (çikolata kisti) de vajinal kanamaya neden olabilir. Ayrıca bu kanamalar; rahim kanserinin veya daha az yaygın olarak rahim ağzı kanserinin bir belirtisi de olabilir, bu nedenle menopozdan sonra vajinal kanamayı kesinlikle göz ardı etmeyin. Nedenini ve önerilen tedaviyi belirlemek için doktorunuza mutlaka görünün.
5.5. İNKONTİNANS (İDRAR KAÇIRMA)
Düşük östrojen seviyeleri, idrarı vücudunuzdan taşıyan üretranın astarını inceltebilir. Yaşlanmayla birlikte pelvik kaslar (rahim, mesane ve rektumu destekleyen kaslar) da zayıflar, bu nedenle menopozdaki kadınlar idrar kaçırma durumunu yaşayabilir.
Gülerken, egzersiz yaparken veya öksürürken sadece birkaç damla kaçırılabilir veya acil idrara çıkma ihtiyacı olabilir. Alkol ve kafeini sınırlamak ve Kegel egzersizleriyle (pelvik taban egzersizleri ile) pelvik taban kaslarınızı güçlendirmek de dâhil olmak üzere yaşam tarzı değişiklikleri ve tedavileri hakkında lütfen doktorunuzla konuşun. Bu tedaviler eğer işe yaramazsa, “peser” adı verilen cihazlar mesanenizi destekleyebilir veya çeşitli reçeteli ilaçlar inkontinansı tedavi edebilir. Gerekirse ameliyat da bir başka seçenektir.
Görsel 10. İnkontinans (İdrar Kaçırma)
5.6. VAJİNAL KAŞINTI, YANMA VEYA TAHRİŞ
Menopoz, hem vajina hem de vulva (kadın genital bölgesinin dış kısmı) iltihabı olan vulvovajinit geliştirme riskini arttırır. Menopozdan önce vajinal dokular asidiktir, ancak menopozdan sonra daha alkali (bazik) hale gelirler ve bu da kadınların idrar yolu enfeksiyonlarını (İYE) geliştirme olasılığını artırır. İYE geçirebileceğinizi düşünüyorsanız, mutlaka doktorunuza danışın. Hafif bir kabartma tozu ve su çözeltisiyle nemlendirilmiş soğuk kompresler rahatsızlığı ve kaşıntıyı hafifletebilir. Yumuşak bezler kullanın ve kompres uyguladıktan sonra alanı kurulayın. Vajinal nemlendiriciler ve kayganlaştırıcılar, oral (ağızdan) veya topikal (deriye bölgesel uygulanan) E vitamininin yanı sıra sizlere yardımcı olabilir. Doktorunuz ayrıca vajinal östrojen veya gerekirse hormon replasman tedavisi de verebilir.
https://www.healthgrades.com/right-care/menopause/6-symptoms-never-to-ignore-during-menopause?hid=exprr
6. PERİMENOPOZ DÖNEMİ VE İNSÜLİN DİRENCİ
Menopoz öncesi kadınlar, insülin direncini kontrol eden östrojeni üretirler. Bununla birlikte, yaşlandıkça ve menopoza girdikçe östrojen seviyeleri azalır. Düşük östrojen, insülin direnciyle bağlantılıdır, bu nedenle menopoz sonrası kadınlar, özellikle menopoz döneminin ortalarında kilo alma eğilimindedir ve bu yüzden tip 2 diyabet geliştirme riskleri de artar.
Görsel 11. İnsülin Direnci
“https://www.kuantumtedavi.com/beslenme/insulin-direnci/”
İnsülin, seks hormonları (östrojen, progesteron ve testosteron) dâhil olmak üzere diğer birçok hormonu etkiler. Yani vücudumuzda insülinin dengesi bozulursa diğer hormonlar da bozulur. Perimenopozda “insüline dirençli” olabilirsiniz. Bu, vücudunuzda aşırı insülin olduğu ve hücrelerinizin artık onun talimatlarına düzgün şekilde tepki vermediği anlamına gelir. Bir başka deyişle, insülin, enerji için hücrelere glikoz (kan şekeri) verme işini yapmaya çalıştığında başarılı olamaz.
İnsülin direnci geliştirdiğimizde; vücudumuz eskiden yediğimiz yüksek miktarda karbonhidratlarla, hatta meyveler, kepekli tahıllar, patatesler veya esmer pirinç gibi sağlıklı karbonhidratlarla bile başa çıkamaz. Kanımızda çok fazla şeker birikir ve bunun sonucunda hormon tahribatı meydana gelir ve böylelikle ateş basması, yorgunluk, konsantrasyon güçlüğü, kilo alımı ve diğer perimenopozal semptomlar ortaya çıkar.
https://us.viveve.com/insulin-resistance-and-the-hormone-connection/ https://www.mindbodygreen.com/articles/blood-sugar-and-perimenopause
7. PERİMENOPOZ DÖNEMİ VE KORTİZOL HORMONU
İnsülinden sonra ikinci büyük oyuncu, tehlike ve stres zamanlarında anında tepki veren kilit stres hormonu olan kortizoldür. Stresli bir olayın ardından, adrenal bezleriniz kortizol salgılar, bu da yakıt için mevcut olan kan şekeri miktarını yükseltir ve kalp atış hızınızı arttırır, böylece savaşabilir veya bir tehditten kaçabilir veya stresli bir durumla baş edebilir hale gelirsiniz.
Yaşlandıkça, artan stresli yaşam tarzlarımız nedeniyle kortizol seviyeleri yüksek kalma eğilimindedir. Kortizolün kronik yükselmesi, seks hormonlarınızın azalmasındaki diğer bir ana nedendir. Vücudunuzdaki DHEA (Östrojen ve androjen seks hormonlarını oluşturmak için önemli olan steroit yapıda bir hormon); progesteron, östrojen ve testosteronu çalar ve kan şekerinin yükselmesine neden olur.
Görsel 12. Kortizol Hormonu’ nun Vücuttaki Etkileri
Sonuç olarak, özellikle karın çevresinden kilo alabilirsiniz. Seks isteğinizi kaybedebilirsiniz ve gece terlemeleri, ruh hali değişimleri, uykusuzluk ve yanma gibi diğer olumsuz semptomları yaşayabilirsiniz.
https://www.mindbodygreen.com/articles/blood-sugar-and-perimenopause
8. PERİMENOPOZ DÖNEMİ VE OKSİTOSİN HORMONU
Oksitosin; aşkın, sevginin, bağın hormonudur. Oksitosin genellikle seks sırasında sarılma, masaj ve orgazm ile ilişkilendirilir ve bu da takma adının “aşk hormonu” olmasına yol açar. Birincil tıbbi kullanımı, doğum sırasında uterus kasılmalarını başlatmak ve anne sütünün akışını teşvik etmektir. Bu hormon; âşık olduğumuzda, doğum esnasında, yeni doğan bebeğimizi kucağımıza aldığımızda ya da bebeğimizi emzirirken beynimize salınan bir hormondur. Aynı zamanda yaşlanma karşıtı bir hormondur.
Görsel 13. Oksitosin hormonu
Kadınlarda, östrojendeki düşüşün ardından oksitosinin düşüşü, menopozla ilişkili bazı semptomlara katkıda bulunabilir.
Bu semptomlar:
· Gerginlik,
· Kaygılı ruh hali,
· Depresyon,
· Baş ağrısı,
· Yorgunluk,
· Uyumakta zorluk,
· Göğüslerde hassasiyet olabilir.
Sevgi dolu sarılmalar çok fazla oksitosin üretmenin harika bir doğal yoludur.
Vücudunuzdaki oksitosin miktarı arttıkça, kendinizi daha sakin, daha az korkmuş ve daha sosyal hissedeceksiniz.
https://www.mindbodygreen.com/articles/blood-sugar-and-perimenopause https://www.womensinternational.com/blog/portfolio-items/oxytocin/
9. DAHA AZ OLUMSUZ ETKİ GÖREBİLMEK İÇİN VÜCUDUNUZDAKİ İNSÜLİN, OKSİTOSİN VE KORTİZOL HORMONU NASIL DENGELENEBİLİR?
9.1. DAHA İYİ BİR HORMON DENGESİ İÇİN ORUÇ TUTMAYI DENEYEBİLİRSİNİZ
Perimenopoz döneminde olan tüm kadınlara “aralıklı oruç” uygulamasını tavsiye eden uzmanlar mevcuttur. Akşam saatlerinde başlayıp gece uyurkenki süreyi de içine alan yaklaşık 13 ila 15 saatlik bir orucu hedefleyerek bu yönteme başlayabilirsiniz. Ertesi gün kahvaltıya kadar (en az 13 saat sonra) akşam 7’den sonra hiçbir şey yemeyip veya öğle yemeğine kadar ara vermediğiniz uzun soluklu bir oruç tutabilirsiniz. Bu uzun oruç süreleri, insülin direnciyle mücadeleye ve sağlıklı bir kiloda kalmaya da yardımcı olabilir.
9.2. MACA BİTKİSİNİ DENEYEBİLİRSİNİZ
Maca, Peru’nun orta dağlık bölgelerinde 11.000 fitin üzerinde büyüyen turp benzeri yumrulu bir bitki türüdür. Son derece besleyicidir, vücuttaki kan şekeri ve insülin seviyelerini kontrol etmeye yardımcı olur, egzersizler için enerjiyi artırır ve hormonları düzenler.
Dört aylık bir çalışmada, maca bitkisi ile takviye edilen perimenapozal kadınların (yaşları 41 ila 50 yaş arasında olan) östrojen, progesteron ve diğer hormonlarının arttığını; gece terlemelerinin hafiflediğini, uykusuzluk, anksiyete, depresyon ve kalp çarpıntısı gibi semptomlarının dengeli hale geldiği görülmüştür.
Görsel 14. Maca Bitkisi
Her gün smoothie veya çay usulü ile tüketilen bir veya iki kaşık maca, bu harika bitkinin tüm güçlerinden yararlanmanın iyi bir yoludur.
9.3. OKSİTOSİNİ DOĞAL OLARAK ARTTIRABİLİRSİNİZ
Oksitosin salınımını tetiklemenin birçok yolu vardır. Eşinizle kucaklaşın, daha sık sarılın ve cinsel hayatınızı daha canlı daha keyifli tutmaya çalışın.
Arkadaşlıklarınızı, dostluklarınızı iyileştirin, cömertlik yapın ve kendinizi daha çok sevin. C vitamini, D vitamini, magnezyum, B vitamini kompleksi ve melatonin gibi takviyeleri almak da oksitosini arttırmaya yardımcı olabilir. Bütün bunların mekanizmaları farklı şekilde çalışır, ancak genellikle hücrelerdeki oksitosin reseptörlerini açarak bu hormonun içeri girmesine izin verirler.
Perimenopoz sırasında östrojen ve progesteron gibi seks hormonlarınızla ilgili birçok şey azalmaktadır, ancak bu, günlük olarak nasıl hissettiğimizde bu kadar büyük rol oynayan diğer ana hormonları unutabileceğimiz anlamına gelmiyor.
Kortizol, insülin ve oksitosini dengelemeye çalışarak perimenopozu çok daha yönetilebilir hale getirebilirsiniz.
9.4. YEŞİL KETO DİYETİ UYGULAYABİLİRSİNİZ
Ketojenik bir diyet; karbonhidratlardan düşük, sağlıklı yağlardan yüksek ve sağlıklı proteinler açısından orta düzeyde yüksek olan bir diyettir. Değerli bir diyet türüdür çünkü insülini düşürür ve insülin direncini tersine çevirir. Diyete, daha alkali gıdalar (yeşillikler ve nişastalı olmayan sebzeler gibi) eklemek kortizolü baskılar ve böylece bu hormonu kontrol altına almaya yardımcı olur.
Görsel 15. Ketojenik Besinler
https://www.mindbodygreen.com/articles/blood-sugar-and-perimenopause
10.MENOPOZ VE TİROİT ARASINDAKİ İLİŞKİ
Tiroit sorunları, özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda önemli ölçüde daha yaygın olarak meydana gelir. Bunun nedeni, tiroit fonksiyonu ile kadınların birincil seks hormonu olan östrojen arasındaki ilişki olabilir.
2011 yılında Journal of Tiroid Research dergisinde yayınlanan bir makalede , “östrojenin insan tiroit hücrelerinde doğrudan etkisi olabileceğine dair kanıtlar” olduğu bildirilmiştir. Menopoza kadar geçen sürede östrojen seviyeleri önemli ölçüde düşer ve bu da şüphesiz tiroit seviyelerini etkiler. Bununla birlikte, menopoz – tiroit arasındaki ilişkiyi belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Görsel 16. Tiroit Bezi
Tiroit bezi çok fazla veya çok az tiroit hormonu ürettiğinde, bazı kişilerde menopoza giren bir kadının yaşadığı semptomlara çok benzeyen birçok semptoma neden olabilir. Yetersiz çalışan bir tiroit ( hipotiroidizm ) ve menopoz semptomlarını birbirinden ayırmak bazen zor olabilir çünkü bunlar çok benzer semptomlar verebilir. Menopoz çağındaki kadınlarda ayrıca aşırı aktif tiroit ( hipertiroidizm ) gelişebilir. Bu durumda da menopoz ile benzer semptomlar görülebilir. Benzer semptomlardan herhangi birini yaşayan bir kadın, mutlaka doktoruna danışmalıdır. Yaşadıkları semptomların sadece menopoz veya perimenopozdan kaynaklandığını varsaymamalıdır.
https://www.medicalnewstoday.com/articles/320130
11. MENOPOZ SEMPTOMLARININ İLAÇLAR İLE TEDAVİSİ
Menopozun kendisi tıbbi tedavi gerektirmez. Bunun yerine tedaviler; belirtilerinizi ve semptomlarınızı hafifletmek ve yaşlanma ile ortaya çıkabilecek kronik durumları önlemek veya yönetmek içindir.
Görsel 17. Menopoz Semptomlarının İlaçla Tedavisi
İlaçlarla Tedavi Seçenekleri:
Hormon tedavisi (Östrojen tedavisi); menopoz döneminde sıcak basmalarını gidermek için en etkili tedavi seçeneğidir. Kişisel ve aile tıbbi geçmişinize bağlı olarak, doktorunuz semptomların giderilmesini sağlamak için gereken en düşük dozda ve en kısa zaman diliminde östrojen kullanmanızı önerebilir. Hormon tedavisinin uzun süreli kullanımı bazı kardiyovasküler ve meme kanseri risklerine neden olabilir, ancak hormon tedavisine menopoz döneminde başlanması bazı kadınlar için faydalar göstermiştir. Hormon tedavisinin yararları ve riskleri ve sizin için güvenli bir seçim olup olmadığı hakkında doktorunuzla konuşun.
Vajinal östrojen; Vajinal kuruluğu gidermek için östrojen, vajinal krem, tablet veya halka kullanılarak doğrudan vajinaya uygulanabilir. Bu tedavi, vajinal dokular tarafından emilen az miktarda östrojen salgılar. Vajinal kuruluk, cinsel ilişkide rahatsızlık hissini ve bazı idrar semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir.
Düşük doz antidepresanlar; Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar) adı verilen ilaç sınıfıyla ilgili bazı antidepresanlar, menopozdaki sıcak basmalarını azaltabilir.
Gabapentin; Nöbetleri tedavi etmek için onaylanmış bir ilaçtır ancak aynı zamanda menopoz dönemindeki sıcak basmalarını azaltmaya yardımcı olduğu gösterilmiştir. Bu ilaç östrojen tedavisini kullanamayan kadınlarda ve ayrıca gece ateş basması yaşayanlarda faydalıdır.
Klonidin; Tipik olarak yüksek tansiyonu tedavi etmek için kullanılan bir hap veya yama şeklindedir. Menopozdaki sıcak basmalarına da fayda sağlayabilir.
Osteoporozu önlemek veya tedavi etmek için kullanılan ilaçlar; Kemik kaybını ve kırık riskini azaltmaya yardımcı olan ilaçlardır. Doktorunuz kemikleri güçlendirmeye yardımcı olmak için D vitamini takviyelerini reçete edebilir.
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/menopause/diagnosis-treatment/drc-20353401
12. MENOPOZ SEMPTOMLARINI AZALTMANIN 11 DOĞAL YOLU
· Kalsiyum Açısından Zengin Gıdalar Tüketin, D vitamini seviyenizi kontrol edin;
Menopoz sırasındaki hormonal değişiklikler kemiklerin zayıflamasına ve osteoporoz riskinin artmasına neden olabilir. Menopoz sırasında oluşabilecek kemik kaybını önlemek için kalsiyum yönünden zengin bir diyet önemlidir. D vitamini seviyenizi 50-70 mg/nl oranına kadar yükseltin.
· Sağlıklı Kiloya Ulaşın ve Kilonuzu Koruyun;
Menopoz sırasında kilo almak yaygındır. Bu, değişen hormonların, yaşlanmanın, yaşam tarzının ve genetiğin bir kombinasyonundan kaynaklanabilir. Özellikle bel çevresinde aşırı yağlanma; kalp hastalığı ve diyabet gibi hastalıklara yakalanma riskinizi arttırır. Ek olarak, vücut ağırlığınız menopoz semptomlarınızı etkileyebilir. Sağlıklı bir kiloya ulaşmak ve bunu korumak, menopoz semptomlarını hafifletmeye ve hastalıkları önlemeye yardımcı olabilir.
· Bol Meyve ve Sebze Tüketin;
Meyve ve sebzeler açısından zengin bir diyet, birçok menopoz semptomlarını önlemeye yardımcı olabilir. Meyve ve sebzelerin kalorileri düşüktür ve kendinizi tok hissetmenize yardımcı olabilir, bu nedenle kilo vermek ve kiloyu korumak için besinlerdir. Ayrıca kalp hastalığı da dâhil olmak üzere bir dizi hastalığın önlenmesine yardımcı olabilirler. Bu oldukça önemlidir, çünkü kalp hastalığı riski menopozdan sonra artma eğilimindedir. Bu durum; yaş, kilo alımı veya muhtemelen azalmış östrojen seviyeleri gibi faktörlerden kaynaklanabilir. Son olarak, meyve ve sebzeler, kemik kaybını önlemeye de yardımcı olabilirler.
· Menopoz Semptomlarınızı Tetikleyici Gıdalardan Kaçının;
Bazı yiyecek ve içecekler; sıcak basmaları, gece terlemeleri ve ruh hali değişimlerini tetikleyebilir. Bunlara; kafein, alkol, şekerli veya baharatlı yiyecekler dâhildir. Belirli yiyeceklerin menopoz semptomlarınızı tetiklediğini düşünüyorsanız, tüketiminizi azaltmaya veya bunlardan tamamen kaçınmaya çalışın.
· Düzenli Egzersiz Yapın;
Düzenli egzersiz yapmak; zayıf uyku, kaygı, düşük ruh hali ve yorgunluk gibi menopoz semptomlarınızı hafifletmeye yardımcı olabilir. Ayrıca kilo alımına ve çeşitli hastalık ve durumlara karşı koruma sağlayabilir.
· Fitoöstrojenler Açısından Zengin Gıdaları Daha Fazla Tüketin;
Fitoöstrojenler, östrojenin vücuttaki etkilerini taklit edebilen doğal olarak oluşan bitkisel bileşikleridir. Bu nedenle hormonları dengelemeye yardımcı olabilirler. Fitoöstrojenler açısından zengin besinler arasında soya fasulyesi ve soya ürünleri, tofu, tempeh, keten tohumu, susam tohumu ve fasulye bulunur. Bununla birlikte, gıdalardaki fitoöstrojen içeriği işleme yöntemlerine bağlı olarak değişebilmektedir. Bir çalışma, soya açısından zengin diyetlerin; menopoza girmeye başlayan kadınlar arasında düşük kolesterol seviyeleri, kan basıncı, sıcak basması ve gece terlemelerinin şiddetinin azalması ile ilişkili olduğunu bulmuştur. Fitoöstrojenler açısından zengin gıdalar, sıcak basması ve kalp hastalığı riski için de faydalı olabilir.
Görsel 18. Fitoöstrojen Besinler
“https://drmelekvuslatozdogan.com/BlogDetay-FITOOSTROJENLER”
· Yeterince Su İçin;
Menopoz sırasında kadınlar vücutlarında kuruluk yaşarlar. Bu muhtemelen östrojen seviyelerindeki azalmadan kaynaklanmaktadır. Günde 8-12 bardak su içmek bu semptomları azaltmaya yardımcı olabilir. İçme suyu hormonal değişikliklerle oluşabilecek şişkinliği de azaltabilir. Ayrıca su, kendinizi tok hissetmenize yardımcı olarak ve metabolizma hızınızı arttırarak kilo alımını önlemeye ve kilo vermeye yardımcı olabilir. Yemekten 30 dakika önce 500 ml su içmeniz yemek sırasında %13 daha az kalori tüketmenize yardımcı olabilir.
· Rafine Şekeri ve İşlenmiş Gıdaları Azaltın;
İşlenmiş gıdalar ve rafine karbonhidratlardan zengin diyetler, menopoz sonrası kadınlarda daha yüksek depresyon riski ve daha kötü kemik sağlığı ile ilişkilendirilmiştir.
· Öğün Atlamayın;
Düzensiz beslenme, bazı menopoz semptomlarının kötüleşmesine neden olabilir. Öğün atlamak, menopoz sonrası kadınlarda kilo kaybını da engelleyebilir.
· Proteinden Zengin Gıdalar Tüketin;
Düzenli olarak yüksek kaliteli protein alımı kas kaybınızı önleyebilir, kilo vermenize, ruh halinizi ve uykunuzu düzenlemeye yardımcı olabilir.
· Doğal Takviyeler Alın;
Doğal takviyeler menopoz semptomlarının hafiflemesine yardımcı olabilir, ancak güvenilirlikleri ve etkinlikleri hakkında daha fazla kanıt gereklidir. İşte menopoz semptomlarını azaltmak için en yaygın kullanılan doğal takviyeler:
– Fitoöstrojenler: Bunlar, doğal gıda kaynakları veya kırmızı yonca özleri gibi takviyeler yoluyla tüketilebilirler. Ancak hala daha fazla kanıta ihtiyaç vardır.
– Karayılan otu: Bazı çalışmalar karayılan otunun sıcak basmalarını etkili bir şekilde hafifletebileceğini bulsa da, kanıtlar henüz karışıktır.
– Diğer takviyeler: Probiyotikler, prebiyotikler, kava, DHEA-S, dong quai (Çin Melekotu) ve çuha çiçeği yağı gibi yaygın olarak kullanılan takviyelerin etkinliğine dair kanıtlar çok azdır.
https://www.healthline.com/nutrition/11-natural-menopause-tips#TOC_TITLE_HDR_11
13. MENOPOZ GERÇEKLEŞTİĞİNDE BİLE HALA SEKS YAPIP, CİNSEL YAŞAMINIZIN TADINI ÇIKARABİLİRSİNİZ
Menopoz, cinsel yaşamınızda değişikliklere neden olabilir veya hiç değişiklik fark etmeyebilirsiniz. İşte bazı olası değişiklikler:
· Düşük hormon seviyeleri vajinal dokunuzu daha kuru ve daha ince hale getirebilir. Vajinal atrofi adı verilen bu durum, seksi rahatsız edici veya ağrılı hale getirebilir.
· Düşük hormonlar cinsel dürtünüzü azaltabilir. Heyecanlanmanız daha çok zaman alabilir.
· Gece terlemeleri uykunuzu bölebilir ve sizi yorabilir.
· Duygusal değişiklikler sizi stresli veya sinirli hissettirebilir.
Yaşlandıkça sekse daha az ilgi duymak tedavi gerektiren tıbbi bir durum değildir. Ancak cinsel sağlığınızdaki değişiklikler sizi rahatsız ediyorsa, vajinal kuruluğu gidermeye yönelik tedaviler gibi yardımcı olabilecek yollar hakkında lütfen doktorunuzla konuşun.
Dr. De La Torre, “Pek çok kadın, menopozdan sonra seksin o kadar iyi olmayacağını veya acı verici olacağını düşünüyor” diyor. Tabii, azalan hormonlar olabilir, doğal olarak daha kuru ve daha az elastik bir vajinanız olacaktır ama onunla yaşamayı öğrenip cinsel yaşamınızın ölmesine izin vermemelisiniz.
Yine, Dr. De La Torre, “Vajinal östrojen ekleri, kayganlaştırıcılar ve ışın tedavisi, vajinanızın sağlığını iyileştirmeye ve cinsel yaşamınızı sürdürmeye yardımcı olabilir” diyor.
Harvard Women’s Health Watch’ ın raporuna göre, kadınların yüzde 50’si vajinal kuruluk ve ağrılı cinsel ilişki yaşarken, kuruluk ve ağrı yaşayan bu kişilerin yüzde 90’ı maalesef profesyonel bir yardım almaya çalışmıyor. Bu yüzden lütfen siz o yüzde 10’ luk kısımdaki kişiler gibi olun ve doktorunuzla konuşarak yardım alın.
Seks sırasında hafif rahatsızlığa neden olan vajinal kuruluk için;
· Seks yaparken, su bazlı bir vajinal kayganlaştırıcı kullanabilirsiniz.
· Nemi arttırmaya yardımcı olması için bir vajinal nemlendirici deneyin. Birkaç günde bir kullanmanız gerekebilir.
Görsel 19. Menopoz ve Cinsel Yaşam
Daha şiddetli vajinal kuruluk için doktorunuz nemi ve hissi artırmak için vajinanıza uygulayacağınız bazı ilaçları reçete edebilir:
· Vajinal östrojen kremleri,
· Vajinaya yerleştirmek için östrojen tabletleri veya halkaları,
· Ospemifene 3 adlı hormonal olmayan bir ilaç.
Bir veya daha fazla tedavi seçeneğinin sizin için uygun olup olmadığına karar vermek için belirtilerinizi ve kişisel sağlık sorunlarınızı doktorunuzla mutlaka konuşun.
Perimenopoz sırasında ve menopozdan sonra cinsel sağlığınızı iyileştirmeye yönelik adımlar atabilirsiniz:
· Kendinizi yormadan olabildikçe aktif olun;
Fiziksel aktivite, enerji seviyenizi arttırabilir, ruh halinizi yükseltebilir ve vücut imajınızı iyileştirebilir. Bunların hepsi, sekse olan ilginizi arttırmaya yardımcı olabilir.
· Sigara içmeyin;
Sigara içmek vajinaya giden kan akışını azaltabilir ve östrojenin etkilerini de azaltabilir. Bu, vajinal uyarılmayı daha da zorlaştırabilir.
· Uyuşturucu ve alkolden kaçının;
Bu maddeler vücudunuzun sekse tepki vermesini yavaşlatabilir.
· Daha sık seks yapın;
Böylelikle vajinanıza giden kan akışını arttırabilir ve dokuların sağlıklı kalmasına yardımcı olabilirsiniz.
· Seks sırasında vücudunuzun/vajinanızın uyarılması için zaman tanıyın;
Uyarılmaktan kaynaklanan nem, dokuları korur ve seksi daha rahat hale getirir.
· Pelvik (karnın en alt kısmı) taban egzersizleri yapın;
Bu egzersizler vajinaya giden kan akışını arttırabilir ve orgazmla ilgili kasları güçlendirebilirler.
· Vajinanızı tahriş eden ürünlerden kaçının;
Köpük banyosu ve güçlü sabunlar vajinanızda tahrişe neden olabilir.
· Sekse olan ilginizin düşük olması sizi rahatsız ediyorsa, cinsel dürtünüzü arttıracak ürünler hakkında doktorunuzla konuşun;
Bazı kadınlar, erkeklik hormonu olan testosteron veya benzeri ürünler içeren haplar veya kremler gibi ürünleri dener. Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), bu ürünleri kadınların düşük cinsel dürtülerini tedavi etmek için onaylamamıştır. Ancak FDA, düşük cinsel isteği tedavi etmek için bir ilaç olan flibanserin‘ i onaylamıştır. Flibanserin kullanırken, ciddi derecede düşük tansiyon sorunları ve bilinç kaybı riski nedeniyle alkol almamalısınız. Flibanserin, tatmin edici bir cinsel deneyim yaşama sayınızı ayda bir veya iki ayda bir arttırabilir. Herhangi bir ilacı kullanmanın yararları ve diğer riskleri hakkında lütfen doktorunuzla konuşun.
https://www.goodhousekeeping.com/health/a28818751/6-surprising-things-you-didnt-know-about-menopause/ https://www.womenshealth.gov/menopause/menopause-and-sexuality
KAYNAKÇA
1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/menopause/symptoms-causes/syc-20353397
2. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/perimenopause/symptoms-causes/syc-20354666
3. https://www.healthline.com/health/menopause/difference-perimenopause#premenopause-vs-perimenopause
4. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15224-menopause-perimenopause-and-postmenopause
5. https://www.medicalnewstoday.com/articles/318660#treating-the-symptoms
6. https://www.mindbodygreen.com/articles/blood-sugar-and-perimenopause
7. https://us.viveve.com/insulin-resistance-and-the-hormone-connection/
8. https://www.womensinternational.com/blog/portfolio-items/oxytocin/
9. https://www.healthline.com/nutrition/11-natural-menopause-tips#TOC_TITLE_HDR_11
10. https://www.healthgrades.com/right-care/menopause/6-symptoms-never-to-ignore-during-menopause?hid=exprr
11. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/menopause/diagnosis-treatment/drc-20353401
12. https://www.medicalnewstoday.com/articles/320130
13. https://www.goodhousekeeping.com/health/a28818751/6-surprising-things-you-didnt-know-about-menopause/
14. https://www.womenshealth.gov/menopause/menopause-and-sexuality
15. https://middlesexmd.com/blogs/drbarb/late-menopause-overall-a-good-thing
GÖRSEL KAYNAKLAR
1. https://basakbaksu.com.tr/menopoz/
2. https://kadininhayali.com/menopoz-belirtileri-nelerdir/
3. https://www.kuantumtedavi.com/beslenme/insulin-direnci/
4. https://www.saglikciyiz.com.tr/2020/10/ask-hormonu-oksitosin-kovid-19-tedavisinde-arastirilmaya-baslandi-h2456.html
5. https://www.cyclistmag.com.tr/2020/12/11/maca-nedir-faydalari-nelerdir/
6. http://www.nettedavi.com/SlaytDetay/Menopoz-Donemi-Genel-Bakis/1/11/
7. https://drmelekvuslatozdogan.com/BlogDetay-FITOOSTROJENLER
8. https://shreddedbrothers.com/blog-detay/ostrojen-hormonu
9. https://www.istockphoto.com/tr/vekt%C3%B6r/%C3%B6strojen-hormonu-d%C3%BCzeyi-gm828515604-134828415
10. https://www.hemensaglik.com/makale/menopoz-ve-seks
11. https://www.orhancelen.com.tr/2018/11/tiroid-bezinin-yapisi-ve-fonksiyonu.jpg
