Karaciğer, bir futbol topu büyüklüğünde bir organdır. Karnınızın sağ tarafında, göğüs kafenizin hemen altında bulunur. Karaciğer, yiyecekleri sindirmede ve toksik maddelerin filtrelenmesinde de önemli bir rol oynar. Karaciğeriniz vücudunuzdaki en çok çalışan organlardan biridir. Yiyecekleri enerjiye dönüştürmenize ve bu enerjiyi ileride kullanmak üzere depolamanıza yardımcı olur.
Karaciğer hastalıkları genetik olabilir. Karaciğer sorunlarına virüsler, alkol kullanımı ve obezite gibi çeşitli faktörler de neden olabilir.
Alkolden kaynaklı olsun ya da olmasın etkileri yıkıcıdır. Ve ne yazık ki başlangıçta bazı insanlar karaciğerlerinin tehlikeye girdiğinin farkına varmayabilir. Karaciğer genellikle hasarlı hücreleri onarma yeteneğine sahiptir. Ancak sürekli bir hasarın ardından, bu hücreler asla iyileşmez ve bu da siroza neden olabilir. Ve karaciğer hasarı daha ciddileşir. Bu semptomların çoğu (yorgunluk, mide bulantısı, iştahsızlık) o kadar spesifik değildir ve birçok insan ilk başta bunu fark edemeyebilir. Zamanla, karaciğere zarar veren durumlar, yaşamı tehdit eden bir durum olan karaciğer yetmezliğine yol açabilen skarlaşmaya (siroza) yol açabilir. Ancak erken tedavi, karaciğer iyileşmesi için bir şans.
İşte karaciğer hastalığının sinsi belirtileri:
Karaciğer hasarı sessiz bir katildir. Siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri ve karaciğer hastalığı her yıl binlerce insanı öldürüyor; ancak bu tehlikeli hastalıkların nedenleri halk arasında çok iyi bilinmemektedir.
Karaciğer Hasarı Belirtileri Var mı?
Karaciğer hasarını tespit etmek çok zor olabilir. Karaciğer hasarının her zaman göze çarpan belirtisi olmayabilir, genellikle bir veya daha fazla belirti ortaya çıkarsa karaciğer hastalığı olasılığı düşünebilirsiniz. Bu belirtiler şunlar olabilir,
Karın ağrısı ve şişlik
Aşırı şişmiş bir karın (assit ya da karında yani periton boşluğunda sıvı toplanması), karaciğer hasarının erken belirtilerinden biridir ve her zaman bir doktor tarafından araştırılmalıdır. Daha sonraki aşamalarında neredeyse bir hamilelik yumruğu gibi görünebilir. Assit, sirozun erken bir belirtisi olabilir, çünkü bu hastalık karaciğer çevresinde sıvı birikmesine neden olabilir, sıvı seviyesi arttıkça da karın şişmesine neden olur.
Sarımsı görünen cilt ve gözler (sarılık)
Sarılık, karaciğer sorunlarının en çok bilinen belirtilerinden biridir. Bu belirti, genellikle alkolden kaynaklanan tüm karaciğer hasarı belirtilerinin en belirgin olanıdır. Cildin ve gözlerin beyazlarının sarı veya kahverengi bir ton aldığı görülebilir. Bu renk değişikliğine, karaciğer hasar gördüğünden ve toksinleri etkili bir şekilde çıkaramadığı için kan dolaşımında oluşan bilirubin (safra pigmenti) neden olur.
Koyu idrar rengi
İdrarınızın rengindeki bir değişiklik, ilk karaciğer yetmezliği semptomlarından biri olabilir. İdrarınız çok koyu sarı veya kahverengiye dönüyorsa bu, karaciğerinizin atıkları etkili bir şekilde ortadan kaldırmadığının bir işareti olabilir.
Kaşınan cilt ve cilt sorunları
Elinizde kızarıklık, alışılmadık cilt kalınlığı ve ağrının eşlik ettiği kaşıntılı bir cildiniz varsa, karaciğer hasarının bir belirtisi olabilir.
Karnın Sağ Tarafındaki Ağrı
Hastalar genellikle ağrıyı bıçaklayan veya zonklayan bir ağrı olarak tanımlar. Karaciğer problemi anlamına gelmeyebilir, ancak bir doktor tarafından muayene edilmesi gerekir.
Bağırsak Hareketlerinde Değişiklik
Kabızlık, IBS semptomları veya dışkınızın renginde ve yapısında değişiklikler varsa, bu bir karaciğer hasarının işareti olabilir.
Mide bulantısı
Hastalık ve mide bulantısının eşlik ettiği bu semptomlardan birkaçına sahipseniz, bu bir karaciğer hasarı veya karaciğer yetmezliği belirtisi olabilir. Vücudun toksinleri işleme ve vücuttan atma yeteneğinin azalmasından kaynaklanır.
İştahta Değişiklikler
Karaciğer hasarı, iştah eksikliği olarak da kendini gösterebilir. Özellikle bu listedeki diğer semptomlarla birleştirildiğinde, ilerlemiş karaciğer hastalığının bir işareti olarak kabul edilir.
Bacaklarda ve ayak bileklerinde şişlik
Ayak bileklerinde, ayaklarda ve bacaklarda tutulan sıvı karın şişmesine neden olan assitlerin yan belirtisidir; bozulmuş bir karaciğer fonksiyonu, vücudun protein üretme ve dolaşım yeteneğini engellediğinde gerçekleşir. Ve yerçekimi sıvıları aşağı doğru çekerken bacaklarda dolaşım sorunlarına neden olur.
Kronik Yorgunluk
Bitkinlik, yorgunluk ve yorgunluk, karaciğer hasarının en yaygın belirtileridir, ancak bunlar, çoğu zaman teşhis edilmeyen birçok başka hastalıkla ilişkilendirilebilir. Çalışmalar, karaciğerle ilgili kronik yorgunluğun temel nedeninin, bozulmuş karaciğer fonksiyonundan kaynaklanan beyin kimyasındaki değişikliklerden kaynaklanabileceğini göstermiştir.
Örümcek ağı şeklinde kan damarlarının ciltte görünmesi
Bunlar cilt altında görülebilen küçük, örümcek benzeri kılcal damarlardır. Karaciğerin düzgün çalışmadığının ve hormonlarınızı metabolize etmediğinin bir göstergesi olan daha yüksek östrojen seviyelerinden kaynaklanırlar. Bu şekildeki damarlar, atardamarlarınızdan kılcal damarlarınıza kadar uzanan dallar olan arteriyollerin genişlemesinden dolayı genellikle yüz ve bacaklarda görülür.
Morarma ve kanama
Yaralandıktan sonra kolayca morlukların oluştuğunu veya uzun süre durmayan kanamaları fark ederseniz, bu karaciğerinizin sağlıklı olmadığının bir işareti olabilir. Kanınızın pıhtılaşması için ihtiyaç duyduğu proteinler artık yeterli miktarlarda üretilmiyor demektir.
Ağız kokusu
Whiffy nefes sinüzit veya dişeti hastalığı gibi birçok sağlık sorunlarının belirtisi olabilir, ama aynı zamanda bir karaciğer hasarı belirtisi olabilir.
Karaciğer yetmezliği sırasındaki ağız kokusu, ductus hepaticus olarak da bilinir. Bu, karaciğer sirozundan muzdarip oluduğunda kanda oluşan yüksek düzeyde dimetil sülfürden kaynaklanan nefeste meyvemsi, misk kokusu.
Yüzdeki lekeler ve hiperpigmentasyon
Karaciğer hasarı varsa ve olması gerektiği gibi çalışmıyorsa, yüzdeki hoş olmayan kahverengi pigmentasyon oluşabilir. Karaciğer düzgün çalışmadığında, östrojen artar. Ve bakır içeren bir enzim olan tirozinaz adlı bir maddenin daha fazla melanin (cilt pigmentasyonu) üretmesine ve yüzde veya tüm vücutta lekelere olmasına neden olur.
Kırmızı palmiyeler
Palmiyeler olarak bilinen kırmızı kaşıntı eller, yanan palmar eritem, karaciğer hasarının belirtisi olabilir. Bu durum, kandaki anormal hormon seviyelerinin bir sonucu olarak ortaya çıkar.
Konsantrasyon eksikliği
Son zamanlarda çalışırken zorlanıyor musunuz? Konsantrasyon eksikliğiniz internetteki komik kedi videoları yüzünden olmayabilir, sağlıksız bir karaciğerin işareti olabilir.
Karaciğerin en önemli işlevlerinden ikisi detoksifiye etmek ve vücuda enerji vermektir.
Kan, düzgün çalışmayan bir karaciğerden kaynaklanan toksinlerle aşırı yüklendiğinde, beyniniz etkilenebilir. Bunu, yavaş bir enerji metabolizmasıyla eşleştirin, bu, zihinsel berraklığı etkileyen yorgunluğa neden olabilir. Bu, gizli unutkanlık belirtileri veya komaya girme gibi büyük problemlerle kendini gösterebilir.
Risk faktörleri
Karaciğer hastalığı riskinizi artırabilecek faktörler şunları içerir:
1. Ağır alkol kullanımı
2. Obezite
3. Früktoz tüketiminin artması
Meyveler fruktoz içermektedir.
4. Karaciğerde yağ birikmesi
Sağlıklı bir karaciğer tipik olarak az miktarda yağ içerir. Yağlı karaciğer hastalığı, karaciğerde aşırı yağ olduğunda ortaya çıkar. Çok fazla yağ içeren bir karaciğer büyür ve iltihaplanır. Bu iltihap, karaciğere kalıcı olarak zarar verebilecek siroza yol açabilir. İki tür yağlı karaciğer hastalığı vardır: Alkolik yağlı karaciğer hastalığı ve Alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı.
5. Reçeteli – reçetesiz ilaçlar
6. Bazı bitkisel bileşikler
7. Tip 2 diyabet
8. Kimyasallar ve toksin alımı
9. Otoimmün hastalıklar
Otoimmün karaciğer hastalıklarının örnekleri şunları içerir: Otoimmün hepatit, Birincil biliyer kolanjit, Birincil sklerozan kolanjit.
10. Genetik faktörler
Ebeveynlerin birinden veya her ikisinden de geçen anormal bir gen, karaciğerinizde çeşitli maddelerin birikmesine neden olarak karaciğer hasarına neden olabilir. Genetik karaciğer hastalıkların arasında Hemokromatoz, Wilson hastalığı, Alfa-1 antitripsin eksikliği.
11. Enfeksiyon – bağışıklık sistemi
Parazitler ve virüsler karaciğeri enfekte ederek karaciğer fonksiyonunu azaltan iltihaplanmaya neden olabilir. Karaciğer hasarına neden olan virüsler kan, yiyecek veya su yoluyla ya da enfekte olan bir kişiyle yakın temas yoluyla yayılabilir. En yaygın karaciğer enfeksiyonu türleri, hepatit virüsleridir: Hepatit A, Hepatit B, Hepatit C.
Karaciğer Sağlığı için Önlemler
Karaciğer hastalığını önlemek için:
1. Alkolden uzak durun!!!
2. Riskli davranışlardan kaçının. Cinsellikte hijyen ve korunma önemlidir. Dövme veya vücut pirsingi yaptırmak için, bir mağaza seçerken temizlik ve güvenlik konusunda seçici olun. İntravenöz ilaçlar kullanırken sağlık personelden yardım isteyin.
3. Aşı olun. Hepatite yakalanma riskiniz artmışsa veya herhangi bir hepatit virüsü bulaşmışsa, hepatit A ve hepatit B aşıları yaptırmak için doktorunuza danışın.
4. Akıllı ilaç kullanımı. Reçeteli ve reçetesiz ilaçları yalnızca gerektiğinde ve önerilen dozlarda alın. İlaçları ve alkolü aynı anda kullanmayın. Bitkisel takviyeleri ile, reçeteli veya reçetesiz ilaçları birlikte kullanmadan önce eczacınıza danışın.
5. Yeme-içmede temkinli olun. Yemek yemeden ve yemek hazırlamadan önce ellerinizi iyice yıkayın. Gelişmekte olan bir ülkede seyahat ediyorsanız, su içmek, ellerinizi yıkamak ve dişlerinizi fırçalamak için şişelenmiş su kullanın. Organik ve sağlıklı beslenmeye önem verin.
6. Cildinizi koruyun. Böcek öldürücüler ve diğer toksik kimyasalları kullanırken, kimyasalların cildinizden emilmemesi için eldivenler, uzun kollu giysiler, şapka ve maske takın.
7. Sağlıklı kilonuzu koruyun. Obezitenin, alkolsüz yağlı karaciğer hastalığına neden olabilileceğini unutmayın.
Tedavi edilmezse, karaciğer hastalıkları sağlığınız üzerinde kalıcı etkilere sahip olabilir.
Karaciğer rahatsızlığınız olduğunu düşünüyorsanız, mümkün olan en kısa sürede sağlık uzmanınıza danışmanız en iyisidir. Çoğu durumda, erken tedavi, sorunsuz bir iyileşme için bir anahtardır.
Karaciğerinize İyi Gelen 12 Yiyecek
Karaciğerinizi iyi durumda tutmak, sağlığı korumak için önemlidir.
1. Kahve
Araştırmalar, kahve içmenin karaciğeri hastalıktan koruduğunu göstermiştir, hasta olanlarda bile olumlu sonuç gözlemlendi.
Örneğin, araştırmalar kahve içmenin kronik karaciğer hastalığı olan kişilerde siroz veya kalıcı karaciğer hasarı riskini düşürdüğünü defalarca göstermiştir
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24199670/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25291138/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24102757/
Kahve içmek ayrıca yaygın bir karaciğer kanseri türü gelişme riskini azaltabilir ve karaciğer hastalığı ve iltihaplanma üzerinde olumlu etkileri vardır. Ayrıca kronik karaciğer hastalığı olan kişilerde daha düşük ölüm riski ile ilişkilidir ve en büyük faydaları günde en az üç bardak içenlerde görülmüştür.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27194895/
Bu faydalar, karaciğer hastalığının ana belirteçlerinden ikisi olan yağ ve kollajen oluşumunu önleme kabiliyetinden kaynaklanıyor gibi görünmektedir. Kahve ayrıca iltihabı azaltır ve antioksidan glutatyon seviyelerini artırır. Antioksidanlar vücutta doğal olarak üretilen ve hücrelere zarar verebilen zararlı serbest radikalleri etkisiz hale getirir. Kahvenin sağlık açısından pek çok faydası vardır, özellikle karaciğeriniz o sabah kahvesi için size teşekkür edecektir.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23465359/
2. Yeşil Çay
Çayın genel olarak sağlık için faydalı olduğu düşünülmektedir, ancak kanıtlar karaciğer için özel faydaları olabileceğini göstermiştir. Bir Japon çalışması, günde 5-10 fincan yeşil çay içmenin, karaciğer sağlığının gelişmiş kan belirteçleri ile ilişkili olduğunu bulmuştur.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26457022/
Alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) hastalarında yapılan daha küçük bir çalışma, 12 hafta boyunca antioksidan bakımından zengin yeşil çay içmenin karaciğer enzim düzeylerini iyileştirdiğini ve ayrıca karaciğerdeki oksidatif stresi ve yağ birikimini azaltabileceğini buldu.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24065295/
Ayrıca, başka bir inceleme, yeşil çay içenlerin karaciğer kanseri gelişme olasılığının daha düşük olduğunu gösterdi. En düşük risk, günde dört veya daha fazla bardak içen kişilerde görülmüştür.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28095030/
Bir dizi fare ve sıçan çalışması da siyah ve yeşil çay ekstraktlarının faydalı etkilerini göstermiştir.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26536464/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26146010/
Örneğin, farelerde yapılan bir çalışma, siyah çay ekstresinin yüksek yağlı diyetin karaciğer üzerindeki olumsuz etkilerinin çoğunu ve ayrıca karaciğer sağlığının iyileştirilmiş kan belirteçlerini tersine çevirdiğini buldu.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21452373/
Bununla birlikte, bazı insanlar, özellikle karaciğer problemleri olanlar, yeşil çayı ekstresi takviye olarak tüketmeden önce dikkatli olmalıdır.
Bunun nedeni, yeşil çay ekstresi içeren takviyelerin kullanımından kaynaklanan birkaç karaciğer hasarı raporunun olmasıdır.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25975988/
3. Enginar
Kolesterolü düşürmek, iştah artırmak, sindirime yardımcı olmak, üst gastrointestinal sistemde hazımsızlığı önlemek için kullanılır. Aynı zamanda antioksidan ve karaciğer koruyucu özellikleri vardır.
Çok az sayıda kullanımı ve etkisi hakkında çalışma vardır. Bununla birlikte antilipidemik, karaciğer koruyucu ve hazmı düzenleyici olarak yaygın bir şekilde pazarlanmaktadır.
Bir çalışmada istatistiksel alarak anlamlı kolesterol ve LDL/HDL seviyelerinde düşme görüldü. Kolesterol seviyesindeki düşme cynarin ve luteolin’e bağlı olabilir. Bunlar enginarın ihtiva ettiği bileşenlerdir. Bu maddeler kolesterol sentezine müdahale edebilmektedirler.
İki önemli diğer etkileri ile ilgili başlangıç çalışmaları vardır. Bunlar karaciğer koruyucu hepatoprotektif etkisi ve dispepsiyi içeren gastrointestinal semptomların ve şikayetlerin azaltılmasını içermektedir. Enginar yaprağının karaciğeri zararlı etkenlerden koruduğu gösterilmiştir.
4. Greyfurt
Greyfurt, karaciğeri doğal olarak koruyan antioksidanlar içerir.
Birkaç çalışma, her ikisinin de karaciğeri hasarından korumaya yardımcı olduğunu bulmuştur. Greyfurtun koruyucu etkilerinin iki şekilde: iltihabı azaltan ve hücreleri koruyan şeklinde ortaya çıktığı bilinmektedir. Çalışmalar ayrıca, bu antioksidanların, karaciğerde aşırı bağ dokusunun oluşturduğu zararlı bir durum olan hepatik fibroz gelişimini azaltabileceğini de göstermiştir.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26377694/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25356040/
Şimdiye kadar, greyfurttaki antioksidanlara bakan çoğu çalışmalar hayvanlarda yapılmıştır. Fakat mevcut kanıtlar greyfurtun, hasar ve iltihaplanma ile savaşarak karaciğerinizi sağlıklı tutmanın iyi bir yolu olduğuna işaret ediyor.
5. Yaban Mersini ve Kızılcık
Yaban mersini ve kızılcık, meyvelere kendine özgü renklerini veren antioksidanlar olan antosiyaninler içerir. Ayrıca birçok sağlıklı özellikleri de vardır..
Birkaç hayvan araştırması, bütün kızılcıkların ve yaban mersininin yanı sıra özütlerinin veya meyve sularının karaciğeri sağlıklı tutmaya yardımcı olabileceğini göstermiştir.Meyve suyu miktarında ölçüye dikkat edilmelidir.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25356040/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22521486/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20382588/
Bu meyveleri 3-4 hafta tüketmek karaciğeri hasardan korumaktadır. Yaban mersini bağışıklık hücresi tepkisini ve antioksidan enzimlerin artmasına yardımcı olmaktadır.
Başka bir araştırma, meyvelerde yaygın olarak bulunan antioksidan türlerinin, sıçanların karaciğerlerinde lezyon ve fibroz gelişimini, yara izinin dokusunun gelişimini yavaşlattığı bulunmuştur.
Dahası, yaban mersini özünün, in vivo çalışmalarında insan karaciğer kanseri hücrelerinin büyümesini engellediği bile gösterilmiştir.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27664697/
Bu meyveleri düzenli olarak tüm tüketmek ve diyetinizin bir parçası yapmak, karaciğerinizin sağlıklı kalması için ihtiyaç duyulduğu antioksidanları doğal yolla almanın bir yoludur.
6. Kırmızı Üzüm Çekirdeği ve Kabuğu
Kırmızı ve mor üzümler, çeşitli faydalı bitki bileşikleri içerir. En ünlüsü, bir dizi sağlık yararı olan resveratrol’dur. Birçok hayvan araştırması, üzüm kabuğunun ve üzüm çekirdeklerinin karaciğere fayda sağlayabileceğini göstermiştir. Çalışmalarda, iltihabı azaltmak, hasarı önlemek ve antioksidan seviyelerini artırmak gibi çeşitli faydaları olabileceğini bulunmuştur.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27056637/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24996944/
İnsanlarda yapılan küçük bir çalışma, üç ay boyunca üzüm çekirdeği ekstresi ile takviye edilmesinin karaciğer fonksiyonunu iyileştirdiğini göstermiştir.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20616415/
Bununla birlikte, üzüm çekirdeği ekstresi konsantre bir form olduğu için, bütün üzümleri tüketirken aynı etkileri göremeyebilirsiniz. Karaciğer için üzüm çekirdeği ekstresi almadan önce daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Bununla birlikte, hayvan ve insan çalışmalarından elde edilen geniş kapsamlı kanıtlar, karaciğer sağlığı için üzümlerin ve üzüm çekirdeği yağının çok olumlu etkisi olan bir gıda olduğunu göstermektedir.
7. Milk Thistle (deve dikeni)
Kulanımı: Mantar zehirlenmesine bağlı karaciğer toksisitesinde, karaciğer sirozunda, kronik mantar hastalığında, hepatit C ve B, kimyasal ajanlara maruz kalmalarda ve karaciğer transplantasyonunda kullanılmaktadır.
Hepatoprotektif Etkileri (Karaciğer koruyucu etkileri) sağlamakta: Birçok çalışma Milk Thistle’nin kimyasal bir bileşeni olan Silymarin’in hepatoprotektif etkisini göstermiştir.
https://journals.lww.com/jcge/Fulltext/2005/07000/Silymarin_Retards_the_Progression_of.12.aspx
https://www.hindawi.com/journals/bmri/2014/941085/
Bu çalışmalardan birinde silymarin’in (Milk Thistle) antioksidan bir etkisinin olduğu, serbest radikalleri azalttığı, diğer karaciğer koruyucu etkileri yanında karaciğer hücresi hepatosit sentezini artırdığı bulunmuştur.
Akut ve kronik karaciğer yetmezliğinde kullanılmış ve karaciğer mikrozomlarında sitokrom P450’yi inhibe ettiği bulunmuştur.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.0901-9928.2000.860602.x
Deve dikeninin çok az yan etkilerle hepatit C’nin tedavisinde umut verici olduğu gösterilmiştir. Silymarin karaciğer koruyucu, antiinflamatuvar ve hücre yenileyici özelliklere sahiptir. Özetle Milk thistle bitkisinden elde edilen karaciğer dostu olarak bilinen silibin, silidianin ve silikristin önemlidir. Silymarin, karaciğer hücre zarının yapısını değiştirerek toksinlerin hücre içine girmesini önler ve hücre içindeki polimeraz A etkisini uyararak karaciğer harabiyetini antagonize eder. Hepatit ve siroz gibi karaciğer hastalıklarında tedaviye yardımcı ve koruyucu olarak önerilir. Serbest radikallere karşı güçlü bir antioksidandır ve bağışıklık sistemini güçlendirir.
8. Pancar Suyu
Pancar suyu, kalp sağlığına fayda sağlayan ve oksidatif hasarı ve iltihabı azaltabilen betalain adı verilen bir nitrat ve antioksidan kaynağıdır.
Pancar yemenin de benzer sağlık etkilerine sahip olacağını varsaymak mantıklıdır. Bununla birlikte, çoğu çalışmada pancar suyu kullanılmaktadır.
Pancar suyunun karaciğerdeki oksidatif hasarı ve iltihabı azalttığını ve ayrıca doğal detoksifikasyon enzimlerini arttırdığını göstermiştir.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25875121/
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1756464613002314
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19292473/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23450834/
9. Turpgillerden Sebzeler
Brüksel lahanası, brokoli ve hardal yeşillikleri gibi turpgillerden sebzeler, yüksek lif içeriği ve kendine özgü tadı ile bilinir. Ayrıca faydalı bitki bileşikleri bakımından da zengindirler. Brüksel lahanası ve brokoli filizi özütünün detoksifikasyon enzimlerinin düzeylerini artırdığı ve karaciğeri hasardan koruduğu gösterilmiştir.
Yağlı karaciğeri olan erkeklerde yapılan yeni bir araştırmada, faydalı bitki bileşiklerinde yüksek olan brokoli filiz özütünün karaciğer enzim seviyelerini iyileştirdiği ve oksidatif stresi azalttığı bululmuştur.
10. Fındıklar
Yemişlerin yağları, antioksidan E vitamini dahil besinler ve faydalı bitki bileşikleri bakımından zengindir. Bu bileşim, özellikle kalp sağlığı için, ancak potansiyel olarak karaciğer için de birçok sağlık faydasından sorumludur. Alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı olan 106 kişide yapılan altı aylık bir gözlemsel çalışma, fındık yemenin, karaciğer enzimlerinin gelişmiş seviyeleriyle ilişkili olduğunu buldu.
Az miktarda kuruyemiş ve tohum yiyen erkeklerin, büyük miktarlarda fındık ve tohum yiyen erkeklerden daha yüksek Alkolsüz Karaciğer Yağlanması gelişme riski olduğunu buldu. Veriler, fındıkların karaciğer sağlığı için önemli bir gıda grubu olduğuna işaret ediyor.
11. Yağlı Balık
Yağlı balıklar, iltihabı azaltan sağlıklı yağlar olan ve daha düşük kalp hastalığı riski ile ilişkilendirilen omega-3 yağ asitlerini içerir. Yağlı balıklarda bulunan yağlar karaciğer için de faydalıdır. Aslında çalışmalar, yağ birikmesini önlemeye, enzim seviyelerini normal tutmaya, iltihaplanmaya karşı savaşmaya ve insülin direncini artırmaya yardımcı olduklarını göstermiştir.
12. Zeytinyağı
Zeytinyağı, kalp ve metabolik sağlık üzerindeki olumlu etkileri de dahil olmak üzere birçok sağlık yararı nedeniyle sağlıklı bir yağ olarak kabul edilir.
Karaciğere de olumlu etkileri vardır. Bir çalışma, günde bir çay kaşığı (6.5 ml) zeytinyağı tüketmenin karaciğer enzimi ve yağ seviyelerini iyileştirdiğini buldu.
Karaciğerde yağ birikimi, karaciğer hastalığının ilk aşamasının bir parçasıdır. Bu nedenle zeytinyağının karaciğer yağı üzerindeki olumlu etkileri yanında sağlığın diğer yönleri de onu sağlıklı beslenmenin değerli bir parçası haline getirmektedir.
KARACİĞERE FAYDALI TAKVİYELER:
· D vitamini 1000-2000İÜ
· Magnezyum 400 mg
· Zerdeçal (kurkumin) 1000mg
· Koenzim Q10 (Ubikinon) 100mg
· Balık Yağı (EPA DHA 1000mg)
· Silimarin 200mg
Sonuç
Karaciğeriniz, birçok temel işlevi olan önemli bir organdır.
Bu nedenle, onu korumak için elinizden geleni yapmanız mühimdir ve yukarıda listelenen yiyecekler karaciğer üzerinde faydalı etkiler göstermiştir. Bunlar arasında karaciğer hastalığı ve kanser riskini azaltmak, antioksidan ve detoksifikasyon enzim seviyelerini yükseltmek ve zararlı toksinlerden koruma sağlamak yer alıyor.
Bu yiyecekleri ve takviyeleri diyetinize dahil etmek, karaciğerinizin en iyi şekilde çalışmasını sağlamanın doğal ve sağlıklı bir yoludur.
Kalın sağlıcakla…
Kaynaklar:
-
https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD003335.pub2/references
-
https://journals.lww.com/jcge/Fulltext/2005/07000/Silymarin_Retards_the_Progression_of.12.aspx
-
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.0901-9928.2000.860602.x
-
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1756464613002314
-
https://www.healthline.com/nutrition/11-foods-for-your-liver#TOC_TITLE_HDR_8
