1. ANDROPOZ NEDİR?
Kadınların orta yaşa geldiklerinde vücutlarının menopoz olarak bilinen bir süreçten geçmeye başladığı gerçeğini hemen hemen herkes bilir. Ancak, erkeklerin belirli bir yüzdesinin menopoz benzeri bir durum yaşadığını biliyor muydunuz? Andropoz olarak bilinen bu sürecin menopozdan bazı farklılıkları vardır, ancak semptomları açısından birçok benzerlikleri de mevcuttur.
“Erkek Menopoz”, “Andropoz” ya da “Yaşlanan Adam Sendromu” olarak adlandırılan bu durum belki de birçok erkeğin göz ardı ettiği ama aslında kesinlikle farkına varılması gereken bir dönemdir.
Görsel 1. Erkek Menopoz/Andropoz Durumu
Andropoz, erkeklik hormonu olan testosteronun azalmasıyla ilişkili bir durumdur, doğal yaşlanma sürecinin bir parçasıdır ve erkekler 30 yaşına geldikten sonra testosteronun her on yılda yaklaşık %10 azaldığı tahmin edilmektedir.
Andropoz, bazı semptomları açısından menopoz ile benzerlik gösterse de menopozdan farklıdır, çünkü testosterondaki azalma ve semptomların yani belirtilerin gelişimi kadınlarda görülen menopozdan daha kademeli olarak gerçekleşir. 50’li yaşlardaki erkeklerin yaklaşık %30’u, düşük testosteron düzeylerinin neden olduğu andropoz semptomlarını yaşamaktadır.
https://huertasmd.com/blog/signs-of-andropause-in-men-and-how-to-treat-it https://medbroadcast.com/condition/getcondition/andropause
2. DÜŞÜK TESTESTERON SEVİYELERİ
Testosteron, erkeklerde bulunan derin-kalın seslerden, kas kütlesinden ve yüz-vücut kıllarından sorumlu olan hormondur. Erkekler yaşlandıkça vücuttaki testosteron seviyesi ve sperm üretimi giderek azalır ve bu düşük testosteron seviyelerinin sonucu olarak fiziksel ve psikolojik bazı olumsuz belirtiler yaşarlar. Erkeklerde yaşlandıkça testosteron seviyelerinin düşmesi normaldir. 30-40 yaşından sonra, seviyeler her yıl yaklaşık %1 azalmaya başlar. Bu azalma oranı; obezite, diyabet ve ilaç tedavisi gibi kronik hastalıklardan etkilenebilir.
Görsel 2. Testesteron Hormonunun Kimyasal Yapısı
“https://testogen.com/blog/science-testosterone-heavy-lifting/”
Dr. Simone, “Orta yaşlardaki bu değişiklikler, genellikle erkeklerde kadınlardan daha belirsiz olarak seyreder” diyor. “Kadınlarda menopoz döneminde yumurtalık hormonu üretimi tamamen dururken erkeklerde ise testosterondaki düşüş yavaş yavaş gerçekleşir.” Yani, kadınlarda menopoz sonrasında bir daha yumurta üretimi olmazken sağlıklı erkekler ise 80 yaşı ve sonrasında bile hala sperm üretebilirler.
Görsel 3. Erkeklerde Yaşa Göre Testosteron Seviyeleri
“https://ozgurifade.com.tr/2020/gundem/erkeklerde-testosteron-hormonu-sorunu-9669/”
https://medbroadcast.com/condition/getcondition/andropause https://www.scripps.org/news_items/4437-is-male-menopause-real https://www.webmd.com/men/guide/male-menopause
3. DÜŞÜK TESTESTERON SEVİYELERİ VE DİYABET
Diyabetli erkeklerde, diyabet hastalığı olmayan erkeklere göre çok daha az testosteron bulunur. Yapılan araştırmalar, diyabetli erkeklerin hipofiz bezlerinin, testislerde testosteron üretimini tetikleyen yetersiz seviyede uyarıcı (luteinize edici) hormonlar ürettiğini bulmuştur. Bunun tam tersine, daha yüksek testosteron seviyeleri, tip 2 diyabet riskini önemli ölçüde azaltabilir.
4. SAĞLIK AÇISINDAN TESTESTERON DÜZEYİ NEDEN ÖNEMLİDİR?
Kalbin, kan damarlarının, beynin, iskeletin, kanın, genitoüriner (idrar yolları ile alakalı) sistemin, cildin ve hemen hemen tüm diğer vücut sistemlerinin iyi çalışması için optimal (normal düzey) testosteron seviyelerine ihtiyaç vardır.
Görsel 4. Optimal Testosteron Seviyelerinin Sağlık Açısından Faydaları
“https://erkekadam.org/2017/11/03/testosteron-dogal-yollardan-nasil-arttirilir/”
Özellikle beyin, testosteron için reseptörler açısından zengindir. Normal düzeyde bir testosteron seviyesi Alzheimer demansına, Parkinson hastalığının belirtilerine ve bilişsel veya zihinsel düşüşe karşı koruyucudur. Testosteron; zihinsel keskinliği, konsantrasyonu ve hafızayı geliştirir. Testosteron ayrıca bu faydalarının yanında; vücudun esnekliğini, hareketliliğini, dengeyi ve koordinasyonu da geliştirir ve korur.
https://thomsonwellthclinic.com/andropause-and-the-hormones-that-matter-to-men/
5. ANDROPOZ SEMPTOMLARI (BELİRTİLERİ)
Andropoz belirtileri kişiden kişiye değişebilse de, andropoz geçiren erkeklerin ortak olan belirtileri şunlardır:
-
Düşük cinsel dürtü ( Düşük libido )
-
Olumsuz ruh hali
-
Depresyon
-
Sinirlilik
-
Sabırsızlık-Tahammülsüzlük
-
Hafıza kaybı
-
Kas Kaybı
-
Artan Vücut Yağı/ Kilo almak
-
Jinekomasti ( Erkeklerde meme dokusunda büyüme )
-
Uyku bozuklukları
-
Gece terlemeleri
-
Sıcak basmalar
-
Yorgunluk
· Erektil disfonksiyon (her zamanki kadar güçlü olmayan ereksiyon veya ereksiyon elde etmede zorluklar)
-
Kötü cinsel performans
-
Konsantrasyon eksikliği
-
Andropoz ile ilişkili komplikasyonlar arasında artmış kardiyovasküler problemler ve osteoporoz (kemik erimesi) riski de bulunur.
https://huertasmd.com/blog/signs-of-andropause-in-men-and-how-to-treat-it https://medbroadcast.com/condition/getcondition/andropause
6. ANDROPOZU GÖRMEZDEN GELMENİN RİSKLERİ NELERDİR?
Andropoz, erkeklerin yaşamlarındaki yönlerini ve geçmiş başarılarını sorgulamaya başladıkları bir zamanda meydana gelen bir durum olduğundan, basitçe bir ‘orta yaş krizi’ olarak düşünülüp kolayca gözden kaçırılabilir bir dönemdir. Bununla birlikte, andropoz belirtileri eğer göz ardı edilirse, sağlığın kademeli olarak bozulmasına neden olabilir. Bu bozulma; vücuttaki artan yağ dağılımını, kas ve kemik kütlesi kaybını (osteoporoz) ve boy uzunluğundaki azalmayı içerebilir. Bu da kemiklerde kırılganlığa ve erken yaşlanmaya yol açabilir.
https://thomsonwellthclinic.com/andropause-and-the-hormones-that-matter-to-men/
7. ANDROPOZ NASIL TEŞHİS EDİLİR?
“Andropoz Semptomları” başlığı altındaki belirtilerden muzdaripseniz ve 35 yaşın üzerindeyseniz, andropoz geçiriyor olabilirsiniz.
Görsel 5. Testosteron Hormon Testi
Andropoz semptomlarından birçoğu ayrıca; kalp hastalığı, obezite, yüksek tansiyon ve tip 2 diyabeti olan yaşlı erkeklerde de ortaya çıkabilir. Doktorlar, bu semptomlara katkıda bulunabilecek herhangi bir tıbbi sorunu ekarte etmek (dışlamak) için birtakım testler yapmayı isteyebilir.
Tipik bir andropoz teşhisi genellikle şunları içerir:
· Tıbbi geçmişiniz hakkında bir konuşma,
· Fiziksel muayene,
· Hormonlarınızı test etmek için kan testi,
· İdrar tahlili ve
· Bazı durumlarda ise tanısal görüntüleme.
İleri yaşlarda andropoz ile ilişkili semptomların çoğunun aynı zamanda yaşlanmanın normal bir parçası olduğunu ve tedavi ile geri döndürülemeyebileceğinin farkında olmak kişi için önemlidir.
https://huertasmd.com/blog/signs-of-andropause-in-men-and-how-to-treat-it https://medbroadcast.com/condition/getcondition/andropause https://www.scripps.org/news_items/4437-is-male-menopause-real
8. ANDROPOZ TEDAVİSİ
Kandaki testosteron seviyesinin düzeltilmesi (testosteron replasman tedavisi), andropoz geçiren erkekler için farmakolojik olarak (ilaç ile yapılan tedavi) uygulanan en yaygın tedavidir. Bu tedavi andropoz semptomlarından kurtulmayı sağlayabilir ve birçok durumda yaşam kalitesini iyileştirmeye de yardımcı olabilir. Fakat tedavinin riskleri olduğundan, doktorunuz testosteron tedavisinin sizin için doğru olup olmadığına karar vermenize yardımcı olacaktır.
Testosteron; cilt bantları, kapsüller, jeller, pelletler, kremler ve enjeksiyonlar dâhil olmak üzere çeşitli farklı müstahzarlar (hazır ilaçlar) şeklinde mevcuttur. Doktorunuz sizin için en iyi tedavinin belirlenmesine yardımcı olacak ve bu kararı verirken genellikle yaşam tarzınızı dikkate alacaktır. İlk tedavi başladıktan sonra doktorunuza yapacağınız takip ziyaretleri sizin için önemlidir.
Görsel 6. Testosteron Replasman Tedavisi İlaçlarına Örnekler
“https://it.testosterone-steroids.com/migliori-siti-per-comprare-testosterone”
ÖNEMLİ NOT: Testosteron replasman tedavisi, prostat veya meme kanseri olan herhangi bir erkek tarafından alınmamalıdır. Kalp hastalığınız varsa, kan sulandırıcı gibi bazı ilaçlar alıyorsanız, prostatınız büyümüşse, böbrek veya karaciğer hastalığınız varsa veya kanınızda çok fazla kalsiyum varsa, testosteron tedavisinin sizin için doğru bir tedavi olup olmadığını doktorunuzla mutlaka görüşmeniz gereklidir.
https://medbroadcast.com/condition/getcondition/andropause https://www.scripps.org/news_items/4437-is-male-menopause-real
9. ANDROPOZ SEMPTOMLARININ ÜSTESİNDEN GELMEDE DOĞAL YÖNTEMLER
Andropoz tedavisi, beslenme ve hormonal eksikliklerin düzeltilmesini içerir ve andropoz genellikle testosteron tedavisine ihtiyaç duymadan da yönetilebilir. Bu durumu yönetmeye yardımcı olan doğal yöntemler şunlardır:
· KİLO VERİN. Erkek obezitesi, düşük testosteron ile ilişkilidir. Bir erkeğin “Vücut Kitle İndeksi” (BMI), testosteron seviyesi düştükçe artar. Bu yüzden kilo vererek testosteron düzeylerinizin artmasına yardımcı olabilirsiniz.
Görsel 7. Testosteron Düşüklüğünün İnsan Bedenine Yansıması
“https://www.webanne.com/andropoz-nedir-nasil-tespit-edilir.html”
· DAHA AZ STRESLİ OLUN. Stresli olduğunuzda vücudunuz bir stres hormonu olan ‘kortizol’ salgılar ve kan şekerini yükseltir. Bu hormon testosteronun etkilerini bloke edebilir. Bunun nedeni, stresin (ve hastalık durumlarının), testislerde bulunan ve testosteron üretiminden sorumlu olan ‘Leydig hücrelerinin’ düşüşünü hızlandırmasıdır.
· DAHA FAZLA ÇİNKO İÇEREN GIDALAR TÜKETİN. Yeterli çinko seviyeleri, hormonal denge ve üreme sağlığı için hayati önem taşır. Çinko olmadan; hipofiz bezi, testisleri testosteron üretmeye teşvik eden hormonları serbest bırakamaz. Yetersiz çinko, testosteron seviyelerinde azalmaya, sperm üretiminin azalmasına ve kas dayanıklılığının azalmasına neden olabilir. Çinko eksikliği ayrıca zayıf bir bağışıklık sistemi ve kötü bir ruh hali ile de ilişkilidir. Et, istiridye, deniz ürünleri, baklagiller, tavuk ciğeri, yumru kök besinler, kuruyemişler ve bitter çikolatanın beslenmemize dâhil edilmesi bu eksikliği gidermek için önemlidir.
· KALSİYUM İÇEREN GIDALAR TÜKETİN. Testosteron erkek kemik metabolizmasında yer alır. Az yağlı keçi, koyun ve manda sütü ürünleri ve türevleri (süt, yoğurt, peynir), baklagiller, kuruyemişler ve yeşil yapraklı sebzeler gibi kalsiyumdan zengin gıdaların düzenli tüketimi kemik kaybını önlemek için oldukça önemlidir.
· OMEGA 3 TÜKETİMİNE YAŞAMINIZDA YER VERİN. Omega 3 yağ asitleri kalp fonksiyonunun düzenlenmesine ve korunmasına yardımcı olur, bu nedenle andropoz ile ilişkili kardiyovasküler riski önlemek için diyete mutlaka dâhil edilmelidirler. Omega 3 kaynakları; somon, sardalye, ton balığı, karaciğer ve balık yağları gibi balıkların yanı sıra fındık ve tohumlar gibi bitki bazlı gıdaları da içerir.
· D VİTAMİNİNDEN ZENGİN GIDALAR TÜKETİN. D vitamininin testosteron üretimini arttırdığı, çalışmalar ile gösterilmiştir. Bu vitamin, erkek androjenik metabolizmasının düzenlenmesinde doğrudan yer alır. Yağlı balıklar, etler, mantarlar, balık, karaciğer yağları, süt, yumurta ve tereyağı bu vitaminden zengin besinlerdir.
· ANTİOKSİDANLAR YÖNÜNDEN ZENGİN GIDALARLA BESLENMEYE ÖZEN GÖSTERİN. Antioksidanlar; oksidatif stresten kaynaklanan hücresel hasarın yanı sıra stres hormonu olan kortizolün ürettiği iltihaplanmayı önleyen veya azaltan maddeler içerdiğinden, antioksidanlar açısından zengin yiyecekleri daha fazla miktarda tüketmek önemlidir. Daha fazla miktarda meyve ve sebze tüketimi faydalıdır ve özellikle kırmızı meyveler, üzüm, havuç, biber, domates, çay ve saf kakao harika antioksidan kaynaklarıdır.
· SAĞLIKLI YAĞLARA VE GÜÇLÜ BİR ANTİOKSİDAN OLAN E VİTAMİNİNE DİYETİNİZDE DÜZENLİ OLARAK YER VERİN. Sızma zeytinyağı, avokado ve kuruyemişler genel olarak E vitamini açısından zengindir ve testosteron üretimi için faydalı olan doymamış yağlar içerirler. Düzenli tüketildiklerinde ise testosteron seviyelerini arttırırlar.
· LİF BAKIMINDAN ZENGİN SEBZELER TÜKETİN. Brokoli, karnabahar, lahana, Brüksel lahanası gibi sebzeler lif açısından zengindir.
· ŞEKER TÜKETİMİNİZE DİKKAT EDİN, MÜMKÜN OLDUĞUNCA AZALTIN. Şeker tüketiminden sonra erkek vücudunda testosteron seviyeleri düşer. Araştırmalar, 75 gram şeker alımının, tüketildikten sonra iki saate kadar testosteron seviyelerinde yüzde 25’lik bir düşüşe neden olduğunu bulmuştur.
· DÜZENLİ EGZERSİZ YAPIN. Düzenli egzersiz yapmak testosteron seviyelerini arttırabilir ve testesteron hormonundaki düşüşü yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Aralıklı oruç diyetleri ile birlikte yüksek yoğunluklu egzersizler, testosteronun artmasında faydalı olabilir.
· UYKUNUZA DİKKAT EDİN. Testosteron esas olarak uyku sırasında üretilen bir hormondur. ‘Yaşlı erkeklerde, sabah testosteron seviyeleri toplam uyku süresi ile kısmen de olsa tahmin edilebilmektedir’. Bu yüzden bol miktarda kesintisiz ve düzenli uyumak testosteron düzeylerini attırmak için önemlidir.
· ALKOL TÜKETİMİNİ SINIRLAYIN HATTA MÜMKÜNSE HİÇ TÜKETMEYİN. Alkol alımı testosteron seviyelerini düşürür ve ayrıca libido ve erektil fonksiyonunuzu da olumsuz etkileyebilir. Aşırı alkol tüketimi östrojeni de arttırabilir.
Unutmayın ki; Sağlık, sadece doğru gıdayı yemek ve düzenli egzersiz yapmakla ilgili değildir. İçten gelen iyi bir kahkaha atmak, biraz kendinizi dinleyerek yalnız zaman geçirmek, sosyal yaşantıda arkadaşlarla samimi ilişkiler kurmak gibi durumlar da en az doğru beslenmek ve egzersiz yapmak kadar önemli hususlardır.
Bütün bunların yanında cinsel yaşamınızı sürdürmeyi de kesinlikle bırakmayın. Yukarıda bahsettiğimiz doğal yöntemlere dikkat ederek ve doktorunuzun da yardımı ile cinsel yaşamınız her yaşta sizin için çok özel ve güzel bir hale gelebilir. Seks yapmak zihninizin ve bedeninizin sağlığı için gereklidir çünkü stresi azaltır ve sizin daha sağlıklı kalmanıza yardımcı olur.
Görsel 8. Andropoz
https://thomsonwellthclinic.com/andropause-and-the-hormones-that-matter-to-men/ https://www.neolifesalud.com/blog/nutrition-in-andropause/?lang=en https://www.scripps.org/news_items/4437-is-male-menopause-real
KAYNAKLAR:
1. https://huertasmd.com/blog/signs-of-andropause-in-men-and-how-to-treat-it
2. https://medbroadcast.com/condition/getcondition/andropause
3. https://www.webmd.com/men/guide/male-menopause
4. https://www.scripps.org/news_items/4437-is-male-menopause-real
5. https://www.healthline.com/health/menopause/male
6. https://www.neolifesalud.com/blog/nutrition-in-andropause/?lang=en
7. https://thomsonwellthclinic.com/andropause-and-the-hormones-that-matter-to-men/
Görsel Kaynaklar:
1. https://testogen.com/blog/science-testosterone-heavy-lifting/
2. https://ozgurifade.com.tr/2020/gundem/erkeklerde-testosteron-hormonu-sorunu-9669/
3. “https://erkekadam.org/2017/11/03/testosteron-dogal-yollardan-nasil-arttirilir/
4. https://tr.sputniknews.com/tags/keyword_testosteron_hormonu/
5. https://it.testosterone-steroids.com/migliori-siti-per-comprare-testosterone
6. https://www.webanne.com/andropoz-nedir-nasil-tespit-edilir.html
7. https://www.genelsaglikbilgileri.com/andropoz/
