1.KOLAJEN NEDİR?
Kolajen, insan vücudunda en bol bulunan ve insan vücudundaki proteinin üçte birini oluşturan sert, çözünmeyen, lifli bir proteindir. Kolajen bazı spesifik amino asitler içerir: Glisin, Prolin, Hidroksiprolin ve Arginin amino asitleri.
Kolajen kelimesi, Yunanca “yapıştırıcı” anlamına gelen “kólla” kelimesinden gelir. Bu yüzden kolajeni vücudumuzdaki her şeyi yapıştıran/bir arada tutan bir tutkal gibi düşünebilirsiniz.
Görsel.1. Kolajen Peptit Molekülü
Kolajen; kemiklerde, kaslarda, deride ve tendonlarda bulunur. Vücuda güç ve yapı sağlamak için bir iskele oluşturarak görevini gerçekleştirir. Aynı zamanda cildin yapısından, esnekliğinden, dokusundan ve gücünden sorumludur. Tüm bunlara ek olarak; kan damarları, kornealar ve dişler de dâhil olmak üzere vücudun diğer birçok bölümünde de bulunur.
https://www.medicalnewstoday.com/articles/262881#overview https://www.everydayhealth.com/skin-beauty/collagen-health-benefits-food-sources-supplements-types-more/ https://www.healthline.com/nutrition/collagen#what-it-is https://www.news-medical.net/health/What-is-Collagen.aspx
2. KOLAJEN TİPLERİ NELERDİR?
En az 29 çeşit kolajen tipi vardır. En yaygın olarak bilinenleri; tip I, II, III, IV ve tip V kolajendir.
-TİP I KOLAJEN
Vücuttaki kolajenin %90’ından fazlası tip I’dir. Genellikle cilt için en iyi tip kolajen olarak kabul edilir. Tip I kolajen cilt, saç veya tırnaklardaki kolajen seviyelerini korur.
Tip I kollajen seviyeleri 25 yaş civarında azalmaya başlar. Bağ dokularında çok yaygın olduğu için cilt sarkmaya başladığında, ince çizgiler oluştuğunda, tırnaklar kırılgan hale geldiğinde ve saçlar inceldiğinde tip I kolajende azalma gözlemlenebilir.
Ancak tip I kolajen sadece güzellikle ilgili bir madde değildir. Aynı zamanda kıkırdaklı dokular, deri, tendon, damar, bağ, organlarda bulunur ve kemiğin ana bileşenidir. Bu, onu beslenme ve sağlıklı yaşam rutininin hayati bir bileşeni yapar.
-TİP II KOLAJEN
Tip II kolajen, kıkırdağın ana bileşenidir. Ayrıca kornea ve vitreus mizahının ( mercek ve retina arasındaki gözü dolduran berrak bir sıvıdır) gelişmesine de katkıda bulunur. Tip II kolajen, tek tip kolajen yerine iki veya daha fazla kolajen veya kopolimerden oluşur.
-TİP III KOLAJEN
Tip III kolajen çoğunlukla vücutta tip I kolajenin yanında bulunur. Genellikle kemik iliği gibi retiküler liflerde (çeşitli doku ve organları destekleyen, bir çeşit iskelet görevindeki fibrillerdir) bulunur. Arterlerin duvarlarında ve diğer içi boş organlarda da bulunur ve genellikle tip I kolajen ile aynı fibrilde oluşur.
-TİP IV KOLAJEN
Hücre bazal membranının temellerini oluşturur.
-TİP V KOLAJEN
Tip V kolajen ve tip XI kolajen, dokunun küçük bileşenleridir ve sırasıyla tip I ve tip II kolajen ile fibriller olarak meydana gelirler. Tip V hücre yüzeylerini, saçı ve plasentayı oluşturur. Hamile kadınlarda plasentanın büyümesini desteklemeye yardımcı olur.
https://www.news-medical.net/health/Collagen-Types-and-Linked-Disorders.aspx https://www.medicinenet.com/collagen_diet/article.htm https://www.medicinenet.com/what_is_the_best_form_of_collagen_to_take/article.htm
3. KOLAJEN CİLDİNİZİ NASIL ETKİLER?
Kolajen kuru cilt kütlesinin %70’ini oluşturur. Cildinizi güçlendirir, elastikiyetine ve nemine fayda sağlar. Kolajen lifler, cildin elastikiyetinden ve neminden sorumlu olan elastin ve hyaluronik asit için altyapı oluşturur. Yaşlandıkça, vücudunuz daha az kolajen üretmeye başlar. Cilt daha ince, daha kuru ve daha az elastik hale gelir, kırışıklık oluşmaya yol açar.
Görsel.2. Yaşa Göre Kolajen Seviyeleri
30 yaşına geldiğinizde vücudunuz kolajen kaybetmeye başlar. Etkiler birkaç yıl sonra fark edilir hale gelir. Bu doğal bir süreç olmasına rağmen, UV ışınlarına maruz kalma, kirlilik, kötü alışkanlıklar ve kötü beslenme seçenekleri ile kolajen kaybı sürecini hızlandırmak mümkündür. Kolajen miktarı azaldıkça vücudunuzun diğer kısımları da zarar görür:
• Kemikler – daha zayıf ve daha kırılgan hale gelir,
• Eklemler – kıkırdak aşınarak aktifliği/hareketli kalmayı zorlaşır,
• Kaslar – hareketliliği ve dengeyi etkileyen fonksiyonları azalır.
https://vibrancemedspa.com/what-happens-to-collagen-as-we-age/
4. VÜCUDUNUZDAKİ KOLAJENİN AZALDIĞININ İŞARETLERİ
· AZALMIŞ CİLT BÜTÜNLÜĞÜ. Kolajen cildinizin dolgun ve esnek görünmesini sağlar. Vücudunuz yaşlanma veya başka bir durum nedeniyle daha az kolajen üretiyorsa, cildiniz dolgunluğunu ve elastikiyetini kaybeder. Bu nedenle göz çevreniz ve elmacık kemikleriniz daha çukur görünebilir.
Görsel.3. Genç ve Yaşlı Cildindeki Kolajenin Farkı
Bazı insanlar, ilk kolajen eksikliği semptomlarından biri olarak ince bir cilt fark eder. Cildiniz yeterli kolajen olmadan daha az elastik olduğu için daha kolay kırışacaktır. Bu genellikle yaşlanma ile ortaya çıksa da, diyetteki yetersiz kolajen alımı nedeniyle de cildinizde erken kırışmanın meydana gelmesi mümkündür. Azalan elastikiyet ve bozulmuş yapı nedeniyle yaralar da daha yavaş iyileşebilir.
· EKLEM AĞRISI. Kolajen eksikliğinin bir sonucu olarak eklem ağrısı veya potansiyel olarak osteoartrit meydana gelebilir. Kolajen; sağlıklı eklemler ve kıkırdaklar için gereklidir. Kıkırdak yeterli kolajen olmadığı zaman yıpranır ve eklemlerdeki esneklik miktarı da azalır. Bu durum, ağrıya neden olur ve hatta iltihaplanma ve osteoartrite yol açabilir.
· AZALAN HAREKETLİLİK. Eklem sertliği, birinin eklem ağrısı olsun veya olmasın yaşayabileceği bir kolajen eksikliği belirtisidir. Kolajen kıkırdak yapısını oluşturur ve elastikiyet sağlar. Daha az olduğunda veya kalitesi kötü olduğunda, kıkırdak bozulabilir ve sertleşebilir ve eklemler hareket açıklığını kaybedebilir. Bu da yaralanma riskini artırabilir. Kolajen azaldıkça kas kütlesi de azalır. Bu durum sonucunda oluşan kas zayıflığı ve ağrılar, genellikle kolajen eksikliği belirtileridir.
· CANSIZ SAÇ. Kolajen miktarı azalmaya başladığında saçlar seyrekleşmeye, kırılmaya, incelmeye başlar ve eskisi kadar sağlıklı görünmeyi bırakır. Ayrıca saç dökülmesini de belirgin olarak fark edebilirsiniz.
· KİLO ALIMI. Kolajendeki azalma metabolizmanızı yavaşlatabilir. Sonuç olarak, yeme alışkanlıklarınız eski beslenme düzeninizle aynı olsa bile bile kilo almaya başlayabilirsiniz.
Görsel.4. Kolajen Eksikliğinin Belirtileri
“https://www.facebook.com/136618111336433/posts/153304436334467/”
· GASTROİNTESTİNAL SORUNLAR. Vücudunuzun başka bir yerinde kolajen eksikliğinin semptomlarını fark etmeden önce gastrointestinal sistemin içerdiği düz kastaki sorunları fark edebilirsiniz. Kolajen eksikliği gastrointestinal sistemdeki bu kasları zayıflatır ve “Sızdıran bağırsak sendromu” ve IBS gibi sorunlara neden olur.
· DİŞ PROBLEMLERİ. Kolajen, dişlerinizi diş etlerine tutturmada hayati bir rol oynar. Vücudunuzdaki kolajen miktarı azaldıkça dişlerinizle ilgili ağrı, hassasiyet ve erken çürüme gibi sorunlar yaşamaya başlayabilirsiniz.
· ZAYIF KAN DAMARI DUVARLARI. Kollajen seviyeleri azaldıkça, kan damarı duvarlarının gücü de azalır. Göz kuruluğu, baş ağrısı, solunum problemleri, deri döküntüleri ve daha fazla sağlık sorunu yaşayabilirsiniz.
· Yukarıdaki tüm semptomların diğer sağlık koşullarına da işaret edebileceğini belirtmekte fayda vardır. Bu nedenle doktorunuza danışmanız, kendi kendinize teşhis koymaktan kaçınmanız ve herhangi bir takviye veya ilaç kullanmadan önce dikkatli olmanız gereklidir.
https://nakednutrition.com/blogs/wellness/collagen-deficiency-symptoms https://vibrancemedspa.com/what-happens-to-collagen-as-we-age/
5. VÜCUTTAKİ KOLAJENİN AZALMASINA NEDEN OLAN FAKTÖRLER
· UV HASARI. UV hasarı ve kolajen kaybı arasında kanıtlanmış ilişkiler mevcuttur. UV ışınlarının, kolajen üreten hücrelerde sebep olduğu DNA hasarının yanı sıra doğrudan kolajene zarar verebilecek serbest radikallerin üretimi de dâhil olmak üzere, “çeşitli mekanizmalar” yoluyla kolajene zarar verdiği bilinmektedir.
· YAŞ. Gençken, vücudumuz parçaladığımız kolajenden daha fazla kolajen üretir. Bu denge, yaşla birlikte yavaş yavaş bozulur. Çoğu insanın vücudunda, 20’li yaşların başından-ortalarından itibaren kolajen üretimi azalmaya başlar ve yılda yaklaşık %1 oranında azalır. Bu sürecin başladığı yaş herkes için farklılık gösterebilir. Bu süreç maalesef kaçınılmazdır ve sizin kontrolünüz dışında gerçekleşir.
· SİGARA. Sigara vücudun erken yaşlanmasına neden olur. Bunun ana nedeni, doğrudan kolajene zarar vermesidir. Sigara, dokulara iletilen oksijen miktarını azaltır. Bu nedenle doku yenilenemez ve hasar görme ve ölme olasılığı daha yüksek hale gelir ve bu da erken yaşta oluşan kırışıklıklara yol açabilir.
Görsel.5. Kolajen Eksikliği
· ENFLAMASYONU TETİKLEYEN BESİNLER TÜKETMEK. İltihap, herhangi bir dokunun ana düşmanlarından biridir ve kolajen tarafından beslenen bağ dokuları da bu dokulara dâhildir. Genellikle şeker, basit karbonhidratlar ve işlenmiş etler gibi yüksek derecede inflamatuar besinler, bağışıklık sistemini harekete geçirir ve vücutta iltihaplanmayı teşvik eder. Özellikle şeker, kolajen üzerinde olumsuz derecede etkili olabilir. Yüksek şeker seviyeleri, kolajenin sertleşmesine ve parçalanmasına, cilt dokusunun zayıflamasına ve erken cilt yaşlanmasına neden olabilir.
· STRES. Araştırmalar, stresin iltihaplanmaya yol açabileceğini ve bunun da doğal olarak kolajen üretme yeteneğinizi azaltabileceğini gösteriyor. Stres ayrıca, araştırmaların kolajen üretimini azaltabildiğini bulduğu kortizol hormonunda da bir artışa neden olur.
Yüksek stres durumlarında daha az kolajen üretilir, çünkü vücudun kaynaklarının çoğu stres ve ürettiği iltihapla mücadele etmek için kullanılır.
· GENETİK. Genetik, vücudunuzun ne kadar kolajen üretip parçaladığını belirlemede önemli bir faktördür. Bu nedenle, ebeveynleriniz, büyükanne ve büyükbabanız yıllarca harika görünen bir cilde sahipse, büyük olasılıkla cildiniz yaşlandıkça onlara benzer olacaktır. Tabii ki, bunun üzerinde sizin bir kontrolünüz yoktur, bu yüzden; diyet, stres yönetimi ve UV koruması gibi kontrol edebileceğiniz şeylere odaklanmanız sizin yararınıza olacaktır.
https://www.mindbodygreen.com/articles/the-reasons-collagen-declines-how-to-support-it-naturally
6. KOLAJEN EKSİKLİĞİNİ GİDERMENİN YOLLARI
Kollajen seviyelerini arttırmanın birçok yolu vardır:
· HYALURONİK ASİT. Hyaluronik asit, ciltteki kolajen için önemli bir bileşiktir.
Görsel.6. Hyaluronik Asit
Fasulye, kök sebzeler ve soya gibi amino asitler açısından zengin gıdalarda bulunur. Diyete gıda yoluyla hyaluronik asit eklemek, kolayca kolajen seviyelerini arttırmaya yardımcı olabilir. Hyaluronik asit takviye ürün olarak da mevcuttur.
Görsel.7. Hyaluronik Asit Takviyeleri
· KOLAJENDEN ZENGİN GIDALAR TÜKETMEK
Kolajenden zengin gıda kaynakları şunları içerir: Balık, tavuk, yumurta beyazı, turunçgiller, çilek, kırmızı ve sarı sebzeler, sarımsak, yapraklı yeşillikler, kaju fıstığı, domates, dolmalık biber, fasulye, avokado, soya, kolajen içeriği yüksek otlar (Çin knotweed, atkuyruğu, gynostemma), kolajen üretimine yardımcı olan otlar (gotukola, bala, ashwagandha) vb.
Görsel.8. Kolajenden Zengin Gıdalar
“https://muscleandfitness.com.tr/kolajen-iceren-besinler/”
Yukarıdaki besinler, kolajen diyetini öneren uzmanlar tarafından cilt elastikiyetini arttıran, yaşlanmayı geciktiren ve eklem ağrılarına yardımcı olan besinler olarak kabul edilmektedir.
· KOLAJEN BAKIMINDAN SON DERECE ZENGİN OLAN KEMİK SUYU TÜKETMEK. Kemik suyu, diyetimize dâhil etmek için kolajen açısından zengin bir besindir. Yavaş bir kaynatma işlemi ile sığır, tavuk veya balık kemiklerinden kolajen çıkarılır. Bununla ilgili tarifler oldukça fazladır. Çoğu tarif, ya ocakta ya da bir güveçte 12 ila 48 saat boyunca suda kemikleri kaynatmakla yapılır.
Görsel.9. Kemik Suyu
Et suyunuzda pestisit, antibiyotik ve diğer kirleticilerin kalıntı seviyelerini en aza indirmek istiyorsanız yalnızca organik olarak yetiştirilmiş hayvanların kemiklerinden et suyu pişirmeye dikkat edin.
· C VİTAMİNİ. C vitamini en iyi bilinen vitaminlerden biridir. İnsan vücudu C vitamini üretemez, bu nedenle onu diyet yoluyla dışarıdan yeteri kadar almak çok önemlidir. C vitaminin ayrıca vücutta fazla kolajen üretimi ile cildin korunmasında önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Birçok cilt bakım firmaları, iyi koruyucu kremlerine C vitamini de ilave ederler. C vitamini takviye olarak alınabilir ve aynı zamanda birçok gıdada doğal olarak bulunur. Turunçgiller, yeşil yapraklı sebzeler, çilek ve brokoli gibi sebze-meyveler C vitamini açısından zengindir.
· ALOE VERA JELİ. İnsanlar genellikle güneş yanığından sonra cildi tedavi etmek veya kızarıklıkları hafifletmek için aloe vera jeli kullanırlar.
Görsel.10. Aloe Vera
Yapılan bir araştırmada, araştırmacılar, cilt hasarının ortaya çıkmasını beklemek ve onu topikal (deri yüzeyine uygulama yolu ile) aloe vera ile tedavi etmek yerine, insanlara ağızdan alıp kullanmaları için “Aloe sterolleri” adı verilen bir aloe özü verdiler. Araştırma sonunda, katılımcılardaki hyaluronik asit ve kolajen üretiminin neredeyse iki katına çıktığı gözlemlendi. Ayrıca, yüz kırışıklıklarında da önemli bir azalma oldu. Bütün bunlar göz önüne alındığında; “aloe vera, doğru ve sağlıklı hücreleri büyümeye teşvik ediyor” denilebilir. İnsanlar aloe vera içeren cilt bakım ürünlerini kullanabilir veya oral bir takviye olarak alabilirler.
· ANTİOKSİDANLAR. Antioksidanlar, vücudu serbest radikallerden korumaya yardımcı olan maddelerdir. (Serbest radikaller vücuda zarar verebilecek moleküllerdir.) Tüm antioksidanlar kolajen üretimini arttırmazlar, ancak mevcut kolajenin yapabileceği işi en iyi şekilde yapmasına yardımcı olurlar. Cildi çeşitli şekillerde koruyabilen ve canlandırabilen birçok farklı antioksidan türü vardır. Antioksidanlar doğada ve yiyeceklerde bol miktarda bulunur: yaban mersini, yeşil çay, meyan, dut, nar, kahve, tarçın, fesleğen, kekik, kekik esansiyel yağları vb.
· OMEGA-3. Omega-3 yağ asitleri vücudun kolajen depolarını hasardan korur ve serbest radikalleri ve iltihabı azaltmaya çalışır. En iyi omega-3 kaynakları arasında: kenevir tohumu, chia tohumu, ceviz, keten tohumu ve yağlı balıklar (somon gibi) bulunur.
· GİNSENG. Ginseng, geleneksel tıpta yüzyıllardır kullanılmaktadır. 2012 yılında yapılan bir çalışma, ginsengin kan dolaşımındaki kolajen miktarını arttırdığını bulmuştur. Ginseng ayrıca anti-inflamatuar ve antioksidan özelliklere sahiptir.
Görsel.11. Ginseng
Araştırmacılar ayrıca ginseng’ in cilt hücrelerinin yaşlanmasını durdurma potansiyeline sahip olabileceğini de bulmuştur. Ginseng genellikle çay, tentürler ve takviyeler şeklinde bulunur.
· RETİNOL (A VİTAMİNİ TÜREVİ). Retinol, ciltteki kolajen seviyelerini arttırmak için yaygın olarak kullanılan başka bir antioksidan türüdür. Kolajenin ömrünü uzatmaya yardımcı olur ve kolajeni yok eden belirli enzimleri bloke ederek birçok cilt bakım ürününe mükemmel bir katkı sağlar.
· KIRMIZI IŞIK TEDAVİSİ. Mikrodermabrazyon, kimyasal peeling ve lazerle cilt yenileme gibi bazı cilt tedavileri komplikasyonlara neden olabilir. Bu tedavilerden sonra cildin iyileşmesi için baya zamana ihtiyaç vardır. İyileşme süresi için kolajen düzeylerinin optimum düzeyde olması fayda sağlar. Yapılan bir çalışmada, kırmızı ışık tedavisinin, deride kolajen miktarını arttırmak için hızlı ve güvenli bir yol olduğu bulunmuştur. Kırmızı ışık tedavisinin veya düşük seviyeli lazer ışık tedavisinin (LLLT) kolajen büyümesini arttırdığı ve kırışıklıkları ve cilt elastikiyetini iyileştirdiği gösterilmiştir.
· CİLDİ ÇEVRESEL FAKTÖRLERİN ZARARLARINDAN KORUMAK. Deri hücreleri her zaman yeniden oluşma ve yok edilme döngüsü içersindedir. Ancak, işleri kötüleştirebilen bazı çevresel faktörler mevcuttur; Sert hava koşulları, kirlilik, güneşe maruz kalma ve hatta toz parçacıkları bile cilde zarar verebilir.
Hasarlı hücrelerin değiştirilmesi gerekir, bu da kolajen seviyelerini daha da azaltır. Bunun için kolay bir çözüm, cildi temiz tutmaktır. Günlük bakım ve peeling, ciltte zaten bulunan kolajenin korunmasına yardımcı olabilir. Güneşli günlerde insanlar her zaman iyi bir güneş kremi kullanmalıdır. Ayrıca yüzlerini mümkün olduğunca şapka ile korumalıdırlar. Çok güneşli günlerde güneş gözlüğü, göz çevresindeki hassas kolajenin korunmasına da yardımcı olabilir.
https://www.medicalnewstoday.com/articles/317151#Myths-about-boosting-collagen https://www.medicinenet.com/collagen_diet/article.htm https://www.thepaleomom.com/gelatin-vs-collagen-vs-bone-broth/ https://www.verywellhealth.com/collagen-supplements-4164818
7. EKSİLEN KOLAJENİ ARTTIRMANIN DİĞER BİR YOLU: “KOLAJEN TAKVİYELERİ”
Taze, organik yiyecekler tüketerek doğal yollardan kolajeni almak en iyisidir. Ancak diyetinizin gerektiği kadar besleyici olmadığından endişe ediyorsanız ve kolajen eksikliği belirtileriniz mevcut ise, kolajen takviyeleri sizin için iyi bir kaynaktır.
· KOLAJEN TAKVİYELERİNİN SAĞLIĞA YARARLARI:
-Cildinizin yaşlanmasını yavaşlatmaya yardımcı olabilirler.
-Vücutta iltihabı azaltmaya yardımcı olur ve vücutta kolajen sentezini uyarır. Bu nedenle, osteoartrit gibi eklem rahatsızlıkları olan kişilerde ağrının giderilmesine yardımcı olabilirler.
-Osteoporoz gibi kemik bozuklukları riskini azaltmaya yardımcı olabilir. BMD’ yi (Kemik Mineral Yoğunluğu) arttırmaya ve kandaki kemik yıkımını uyaran protein seviyelerini düşürmeye yardımcı olma potansiyeline sahiptirler.
Görsel.12. Kolajen
-Yaşa bağlı kas kütlesi kaybı olan kişilerde kas büyümesini ve kas gücünü arttırmaya yardımcı olabilirler.
-Ateroskleroz gibi kalp rahatsızlıklarıyla ilişkili risk faktörlerini azaltmaya yardımcı olabilirler.
-Beyin, kalp ve bağırsak sağlığını destekleyip, kilo kontrolüne, saç ve tırnakların sağlıklı kalmasına da yardımcı olabilirler.
https://www.verywellhealth.com/collagen-supplements-4164818 https://www.healthline.com/nutrition/collagen-benefits#Collagen-side-effects
· HANGİ KOLAJEN FORMUNU TERCİH ETMELİYİZ? Kolajen peptitleri (hidrolize kolajen) genellikle emilim ve sindirim en iyi kolajen formu olarak kabul edilir. Bir kişi kolajen takviyesi almak istiyorsa hidrolize kolajen veya likit (sıvı) formu tercih etmelidir. Hidrolize kolajen, kolajenin vücutta sindirimi kolay olan küçük peptitlere parçalandığı anlamına gelir.
Vücudunuz içinde emiliminin ve yararının yüksek derecede olması için düşük molekül ağırlıklı (3000 dalton civarı) kolajen takviyelerini seçmenizde fayda vardır. Kolajen takviyesinin içeriğinin genellikle 10 gram olması tavsiye edilir ve daha düşük olacaksa bile en az 5 gram olması önerilir. Hidrolize kolajen (veya “kolajen peptid”) tozunun genellikle tadı yoktur ve içeceklerde, smoothie’ lerde, çorbalarda ve soslarda kolayca çözünür.
· KOLAJEN TAKVİYESİ ALIRKEN İÇERİSİNDE C VİTAMİNİ, BAKIR VE ÇİNKO İÇEREN TAKVİYELERİ TERCİH EDİN. C vitamini, bakır, çinko ile beraber kolajen tüketmek, vücuda takviye yoluyla alınan kolajenden tam olarak yararlanma konusunda bizlere en iyi imkânı verir. C vitamini, kolajen sentezinin gerçekleşmesi için gerekli olduğundan, kolajen takviyesinin biyoyararlanımını iyi bir şekilde optimize edecektir.
https://www.medicinenet.com/what_is_the_best_form_of_collagen_to_take/article.htm https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberi/cildiniz-icin-kolajen-takviyesi-kullanirken-dikkat
Görsel.13. Hidrolize Kolajen
Görsell.14. Kolajen Peptit
· KOLAJEN TAKVİYELERİNİN OLASI YAN ETKİLERİ. Kolajen takviyelerinin hafif sindirim sistemi semptomlarına (ishal, midede genel bir ağırlık hissi gibi) veya ağızda kötü bir tada neden olabileceğine dair bazı kanıtlar vardır. Ayrıca kolajen sentezini uyarmanın oksidatif stresi ve reaktif oksijen türleri (ROS) üretimini de arttırabileceğine dair bazı endişeler mevcuttur.
NOT: Kolajen takviyelerinin birçoğu; balık, kabuklu deniz ürünleri veya yumurta gibi bileşenlerden yapıldığı için bu ürünlere alerjisi olan kişiler bu takviyeleri kullanmaktan kaçınmalıdır.
https://www.verywellhealth.com/collagen-supplements-for-skin-89940
8. GEBELER, EMZİREN ANNENLER VE KRONİK HASTALIĞI OLANLAR KOLAJEN TAKVİYESİ KULLANABİLİR Mİ?
Görsel.15. Gebelik Dönemi
Kolajen takviyeleri güvenlik açısından bu dönemlerde olan kişiler için henüz test edilmemiştir. Hamile kadınlarda, emziren annelerde, çocuklarda ve kronik hastalığı olan veya ilaç kullanan kişilerde kolajen takviyelerinin güvenliğinin çalışmaları tam olarak sağlanmadığı için kolajen takviyelerini kullanmadan önce sizin sağlık durumunuzu ve yaşam koşullarınızı iyi bilen ve sizin durumunuzu bu süreçte takip edebilecek bir doktora başvurmanız mutlaka gereklidir.
9. DİYABETİ OLAN KİŞİLER KOLAJEN TAKVİYESİ KULLANABİLİR Mİ?
Diyabet hastaları, diyabetik olmayan kişilere göre daha hızlı kolajen kaybeder ve bu da daha hızlı yaşlanmaya yol açar. Bu durumda, kolajen takviyesi, yaşlanmanın etkilerini tersine çevirmeye ve genel fiziksel sağlığı iyileştirmeye yardımcı olabilir.
NOT: Diyabetli kişilerde dikkat edilmesi gereken hususlardan biri; kullanılacak kolajen takviyesinin şeker ve tatlandırıcı türevlerini içermemesidir.
https://www.furtherfood.com/collagen-protein-stabilize-blood-sugar-diabetes-restore-collagen-production-diabetics/
10. VEJETARYEN VE VEGAN KİŞİLER KOLAJEN TAKVİYESİ KULLANABİLİR Mİ?
Vegan olmak; et, balık, kümes hayvanları, yumurta, süt ürünleri ve hatta bal dâhil olmak üzere hayvansal hiçbir gıdayı/ürünü tüketmemek anlamına gelir. Vejetaryen olmak ise hayvansal gıdaları tüketme açısından vegan olanlara göre daha ılımlı bir durumdur.
Kolajen takviyeleri genellikle sığır, tavuk ve balık kullanılarak kemik suyu gibi hayvansal ürünlerden yapılır. Fazla sayıda insanın hayvansal ürünleri tüketmeyi azaltmasıyla “vegan kolajen” ürünleri zamanla popüler hale gelmiştir. Fakat vegan kolajen ürünlerinin faydaları veya riskleri hakkında fazla araştırma yoktur.
VEGAN KOLAJEN NEDİR, NASIL ELDE EDİLİR?
Hayvanlardan kolajen elde etmek yerine, artık genetiği değiştirilmiş maya ve bakteriler kullanılarak “vegan kolajen” yapılabilmesi mümkündür. Araştırmacılar, özellikle P. pastoris bakterisinin, genetik mühendisliğinde en etkili ve yaygın olarak kullanılan yüksek kaliteli kolajen kaynağı bakteri olduğunu bulmuşlardır.
Görsel.16. Vegan Kolajen Örnekleri
Kolajen üretmek için, mikropların genetik yapısına kolajen kodlayan dört insan geni eklenir. Genler yerleştirildikten sonra maya veya bakteri insan kolajeninin yapı taşlarını üretmeye başlar. Bir sindirim enzimi olan pepsin, yapı taşlarını tam anlamıyla insan kolajen moleküllerine dönüştürmeye yardımcı olmak için yapıya eklenir. Bu süreç tamamlandığında vegan kolajen elde edilmiş olur.
Vegan kolajenler günümüzde üretilip kullanılıyor olsa da, hayvan bazlı kolajen ürünleriyle aynı derecede sonuçlar verip vermediği konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
https://www.webmd.com/beauty/vegan-collagen-what-to-know#1 https://www.healthline.com/health/food-nutrition/vegan-collagen#creating-vegan-collagen
KAYNAKLAR
1. https://www.medicalnewstoday.com/articles/262881#overview
2. https://www.everydayhealth.com/skin-beauty/collagen-health-benefits-food-sources-supplements-types-more/
3. https://www.healthline.com/nutrition/collagen#what-it-
4. https://www.news-medical.net/health/What-is-Collagen.aspx
5. https://www.news-medical.net/health/Collagen-Types-and-Linked-Disorders.aspx
6. https://vibrancemedspa.com/what-happens-to-collagen-as-we-age/
7. https://nakednutrition.com/blogs/wellness/collagen-deficiency-symptoms
8. https://www.mindbodygreen.com/articles/the-reasons-collagen-declines-how-to-support-it-naturally
9. https://www.medicalnewstoday.com/articles/317151#Myths-about-boosting-collagen
10. https://www.medicinenet.com/collagen_diet/article.htm
11. https://www.thepaleomom.com/gelatin-vs-collagen-vs-bone-broth/
12. https://www.verywellhealth.com/collagen-supplements-4164818
13. https://www.medicinenet.com/what_is_the_best_form_of_collagen_to_take/article.htm
14. https://www.healthline.com/nutrition/collagen-benefits#Collagen-side-effects
15. https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberi/cildiniz-icin-kolajen-takviyesi-kullanirken-dikkat
16. https://www.furtherfood.com/collagen-protein-stabilize-blood-sugar-diabetes-restore-collagen-production-diabetics/
17. https://www.webmd.com/beauty/vegan-collagen-what-to-know#1
18. https://www.healthline.com/health/food-nutrition/vegan-collagen#creating-vegan-collagen
19. https://www.verywellhealth.com/collagen-supplements-for-skin-89940
GÖRSEL KAYNAKLAR
1. https://peptit.com/kollajen/
2. https://www.facebook.com/136618111336433/posts/153304436334467/
3. https://www.saglik.org.tr/makale-haber/kolajen-nedir-ve-vucudumuzda-ne-ise-yarar
4. https://muscleandfitness.com.tr/kolajen-iceren-besinler/
5. https://www.esdermamd.com.tr/hyaluronik-asit-nedir-cildimiz-icin-onemi-nedir/
6. https://www.hurriyet.com.tr/mahmure/galeri-kolajen-bombasi-kemik-suyunun-cilde-muthis-faydalari-41561820
Ecz. Emin Talip ÖNAL
Ecz. Sevde Gül ÇETİN
